De Guanchen — oorspronkelijke bewoners van de eilanden

Lang voordat de eerste Europeanen voet op Canarische bodem zetten, leefden hier de Guanchen — een volk dat tot op heden raadselachtig blijft. Waar kwamen ze vandaan? DNA-analyse toont duidelijk aan: Ze stamden af van de Berbervolkeren van Noord-Afrika en bereikten de eilanden waarschijnlijk tussen de 1e eeuw v.Chr. en de 1e eeuw n.Chr. Het werkelijk verbazingwekkende: Ze bezaten geen schepen en geen kennis van zeevaart. Hoe ze meer dan 100 kilometer open Atlantische Oceaan overwonnen, is een van de grote mysteries van de Canarische geschiedenis.

De Guanchen leefden als herders en boeren, hielden geiten en verbouwden gerst. Op elk eiland ontwikkelde zich een zelfstandige cultuur met een eigen taal, eigen wetten en eigen sociale structuur. Op Tenerife heersten negen Menceys (koningen), die het eiland onder elkaar verdeelden. Op Gran Canaria waren er twee Guanartemats (koninkrijken) — die van Gáldar in het noorden en die van Telde in het zuiden. De Guanchen mummificeerden hun doden in grotten (de beroemde mummies in het Museo de la Naturaleza y el Hombre in Santa Cruz de Tenerife zijn een must), leefden deels in grotdorpen en lieten raadselachtige rotsinscripties (petroglyfen) achter — bijzonder indrukwekkend in de Barranco de Balos op Gran Canaria.

Hun dagelijks leven was opmerkelijk ontwikkeld: Ze produceerden Gofio (geroosterd graanmeel), dat tot op heden het basisvoedsel van de Canarische Eilanden is, maakten kunstig versierde keramiek en hadden een complexe vooroudercultus. De beroemde Cueva Pintada (Beschilderde Grot) in Gáldar op Gran Canaria toont geometrische patronen waarvan de betekenis tot op heden omstreden is — kalenders, stamemblemen of religieuze tekens?