Swayambhunath (Aaptempel)

★★★ Swayambhunath — De Aaptempel

Op een heuvel ten westen van Kathmandu troont een van de oudste en heiligste boeddhistische locaties van Nepal. De gouden stoepa met de alziende Boeddha-ogen kijkt in alle vier windrichtingen — het meest gefotografeerde motief van het land. Al meer dan 2.000 jaar is Swayambhunath een pelgrimsoord, en de 365 steile stenen treden (één voor elke dag van het jaar) worden bevolkt door honderden brutale resusapen, die de tempel zijn bijnaam geven.

Geschiedenis & spirituele betekenis

Swayambhunath is mogelijk de oudste boeddhistische locatie in Nepal. De legende vertelt dat de Kathmandu-vallei ooit een gigantisch meer was. De Bodhisattva Manjushri zag een wonderlijke lotusbloem op het meer stralen en spleet met zijn zwaard de bergen aan de zuidrand van de vallei, zodat het water kon wegstromen. Waar de lotusbloem had gelegen, verhief zich de heuvel van Swayambhunath — „Svayambhu" betekent „de Zelfontstane". Archeologische vondsten dateren de locatie op de 5e eeuw na Christus, hoewel de legende haar veel ouder maakt.

De stoepa zelf is een kosmisch diagram: De witte halve bol symboliseert de aarde, de 13 gouden ringen daarboven de 13 stappen naar verlichting, de vier Boeddha-ogen de alwetendheid, en het „neussymbool" tussen de ogen is het Nepalese teken voor het getal Eén — de eenheid van al het zijn.

Wat er te zien is

• Hoofdstoepa: De enorme witte halve bol met de gouden toren, de kleurrijke gebedsvlaggen en de alziende ogen. Omcirkel hem drie keer met de klok mee, draai daarbij de gebedsmolens en mompel „Om Mani Padme Hum"
• Vajra (Donderkeil): Aan de voet van de stoepa staat een gigantische bronzen Vajra — het tantrisch-boeddhistische symbool voor diamant-onvergankelijkheid en spirituele kracht
• Harati-tempel (Ajima): Een kleine, maar veelbezochte hindoe-tempel voor de godin van de pokken en kinderziekten — een perfect voorbeeld van de hindoe-boeddhistische symbiose van Nepal. Hindoe-moeders brengen hier hun zieke kinderen heen
• Shantipur: Een mysterieuze ondergrondse tempel, waar volgens de legende een meditatiemeester al 1.500 jaar in trance zit. De deur is gesloten en wordt alleen in extreme noodsituaties geopend
• Dewa Dharma Klooster: Aan de westrand van het heuvelplateau, met dagelijkse meditatiesessies die ook voor bezoekers openstaan
• Museum: Een klein museum aan de westrand toont boeddhistische sculpturen, manuscripten en artefacten uit de Kathmandu-vallei

De apen

De honderden resusapen, die de heuvel bevolken, maken deel uit van de religieuze traditie: Ze worden als heilig beschouwd en door pelgrims gevoed. Maar pas op: Ze zijn agressief, razendsnel en absoluut meedogenloos. Ze rukken brillen van gezichten, stelen waterflessen, openen rugzakken en stelen telefoons. Verberg alles eetbaars, houd je telefoon stevig vast en maak geen plotselinge bewegingen. Laat nooit je tanden zien (wordt als dreiggebaar geïnterpreteerd).

Toegang: 200 NPR (ca. 1,30€). De hele dag toegankelijk. Het beste vroeg in de ochtend (6:00–7:00, wanneer monniken hun ochtendgebeden spreken en de vallei in mist ligt) of bij zonsondergang (17:30–18:30, wanneer de stad in gouden licht baadt). De westzijde van de heuvel heeft een minder steile toegang via een rijweg — goed voor reizigers die de 365 treden schuwen.