Koffiehuiscultuur — de woonkamer van Wenen

Het Weense koffiehuis is sinds 2011 UNESCO-immaterieel cultureel erfgoed — en dat is volkomen terecht. Het is veel meer dan een plek waar je koffie drinkt. Het is een openbare woonkamer, een sociale ruimte, een werkplek, een toevluchtsoord. De traditie gaat terug tot de 17e eeuw: na de tweede Turkse belegering in 1683 zou een zekere Georg Franz Kolschitzky de eerste buitgemaakte koffiezakken hebben gezet.

De belangrijkste koffiespecialiteiten — bestel nooit zomaar "een koffie", dat markeert je meteen als beginner:

• Melange — de Weense standaard: espresso met opgeschuimde melk, vergelijkbaar met een cappuccino, maar zachter
• Kleine/Grote Brauner — espresso/verlenger met een scheutje melk of room
• Kleine/Grote Zwarte — espresso/verlenger zonder melk, puur
• Einspänner — dubbele mokka in een glas met een royale toef slagroom. De naam komt van de eenpaardkoetsiers, die de koffie eenhandig moesten drinken
• Fiaker — grote mokka met een scheut rum of kersenbrandewijn en slagroom
• Maria Theresia — mokka met sinaasappellikeur en slagroom
• Kapuziner — kleine mokka met weinig melk en slagroom (niet te verwarren met cappuccino!)
• Verlenger — een met heet water verlengde espresso, het Oostenrijkse equivalent van de Americano

Bij de koffie hoort een glas water — het wordt ongevraagd geserveerd en steeds weer bijgevuld. Ontbreekt het water, dan klopt er iets niet.

De beroemdste koffiehuizen van Wenen: Café Central (waar Trotski schaak speelde), Café Hawelka (kunstenaarsontmoetingsplaats, de buchteln zijn legendarisch), Café Sperl (onveranderd sinds 1880, biljarttafels), Café Landtmann (naast het Burgtheater, politiek establishment) en Café Prückel (jaren '50-charme, raamplaatsen aan de Ring).