Mértola

Mértola is de verbazingwekkendste kleine stad van de Alentejo — en een van de meest onderschatte bezienswaardigheden van Portugal. Gelegen op een rotsachtige uitloper boven de samenvloeiing van de Rio Guadiana en de Ribeira de Oeiras, is Mértola een levend museum: De hele oude stad is geclassificeerd als een archeologisch openluchtmuseum (Vila Museu), met opgravingen die reiken van de Romeinse tijd, via de islamitische periode tot de middeleeuwen.

Het hart is de Igreja Matriz — een kerk die eigenlijk een moskee is. Als enige in Portugal nog herkenbare voormalige moskee (gebouwd in de 12e eeuw) werd ze na de Reconquista omgevormd tot een christelijke kerk, maar de islamitische architectuur is onmiskenbaar: de mihrab (gebedsnis) in de muur, de hoefijzerbogen, de vierkante plattegrond. Een fascinerend getuigenis van de 500-jarige islamitische aanwezigheid in Portugal.

Het Castelo uit de 13e eeuw troont boven alles en biedt een spectaculair uitzicht over de Guadiana, die zich zilverkleurig door het groene landschap slingert. Binnen de burcht een klein archeologisch museum met Romeinse en islamitische vondsten.

Mértola ligt in het Parque Natural do Vale do Guadiana — een van de wildste en dunbevolkste regio's van Portugal. De Guadiana-rivier slingert hier door een ruige klooflandschap, dat in de lente (maart–mei) explodeert in een zee van wilde bloemen. De regio is een van de laatste toevluchtsoorden van de Iberische Lynx in Portugal — sinds 2015 worden hier in het kader van een herintroductieprogramma lynxen uitgezet.

Praktische tip: Mértola ligt afgelegen — 130 km ten zuidoosten van Évora, 80 km ten noorden van de Algarve. Er is geen treinverbinding. Je hebt een auto nodig en moet minstens een halve dag plannen. Wie overnacht (bijv. in de Casa de Mértola, vanaf 55€/nacht), wordt beloond met magisch avondlicht over de Guadiana.