Kurkeikenbossen

Portugal produceert meer dan de helft van de kurk wereldwijd — en het grootste deel daarvan groeit in de Alentejo. De kurkeikenbossen (Montados) bepalen het landschap als niets anders: knoestige, eeuwenoude bomen met geschilde, roodbruine stammen staan als sculpturen in de gouden vlakte. Het is een cultuurlandschap dat al eeuwenlang duurzaam wordt beheerd — en dat in 2018 door de UNESCO is erkend als immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid.

De kurkoogst (Descortiçamento) is een fascinerend schouwspel. Om de negen jaar wordt de schors van een boom met de hand met speciale bijlen geschild — een werk dat vaardigheid en ervaring vereist om de boom niet te beschadigen. Een goede kurkschiller doet 20 bomen per dag. De vers geschilde stammen stralen een intens oranje-rood uit, dat over maanden langzaam donkerder wordt. Op de stammen staat een nummer — het laatste oogstjaar.

De beste plekken om kurkeikenbossen te ervaren, zijn de wegen tussen Évora en Monsaraz (N256 en N255), de omgeving van Grândola (hier staat een van de oudste kurkeiken ter wereld, geschat op meer dan 230 jaar oud) en de regio rond Coruche, die zichzelf als „Wereldhoofdstad van de Kurk" beschouwt.

In het Observatório do Sobreiro bij Coruche kun je alles leren over de kurkproductie: van boom tot wijnkurk, met rondleidingen door de fabriek en het aangrenzende bos. In Évora verkopen verschillende winkels in de oude stad prachtige kurkproducten — van handtassen tot portemonnees en paraplu's, alles van kurk.

De Montados zijn ook ecologisch van onschatbare waarde: Ze zijn het leefgebied van de Iberische Lynx (een van de zeldzaamste roofdieren ter wereld), de zwarte ooievaar en de Spaanse keizerarend. Wie geluk heeft — en heel vroeg opstaat — kan in de bossen ten zuiden van Mértola lynxen observeren.