San Francisco
San Francisco is de mooiste stad van Amerika — en een van de weinige die als een Europese stad aanvoelt. Compact, heuvelachtig, met een uitstekend openbaar vervoer en een dichtheid aan cultuur, culinaire hoogstandjes en karakter die zijn weerga niet kent in de VS. De pastelkleurige Victoriaanse huizen (de beroemde „Painted Ladies"), de mist die elke ochtend door de Golden Gate stroomt, de Cable Cars die piepend de steile heuvels opklimmen — alles hier is iconisch.
De stad heeft slechts 880.000 inwoners — een fractie van L.A. of New York —, maar op deze nauwelijks 121 km² gebeurt ongelooflijk veel. Hier werd de hippiebeweging geboren (Haight-Ashbury, 1967), de LGBTQ+-burgerrechtenbeweging gevormd (Castro District), het internet uitgevonden (nou ja, bijna — Stanford en Silicon Valley liggen direct ten zuiden) en de Farm-to-Table-keuken mainstream gemaakt (Chez Panisse in Berkeley, Alice Waters).
Let op, klimaat: San Francisco is niet het zonnige Californië dat je je voorstelt. De beroemde mist (Karl the Fog — ja, hij heeft een Instagram-account) hult de stad regelmatig in, en zelfs in de zomer liggen de temperaturen vaak bij slechts 15-18°C. Mark Twain heeft het (naar verluidt) het beste verwoord: „De koudste winter van mijn leven was een zomer in San Francisco." Pakken altijd lagen in.
Golden Gate Bridge★★★
De Golden Gate Bridge (1937) is niet zomaar een brug — het is het symbool van Californië en een van de meest gefotografeerde bouwwerken ter wereld. 2.737 meter lang, 227 meter hoge pylonen, geschilderd in de kenmerkende „International Orange" kleur (niet rood, niet goud — de kleur werd gekozen omdat deze het beste zichtbaar is in de mist). Hoofdingenieur Joseph Strauss werd voor gek verklaard toen hij voorstelde een brug te bouwen over de stormachtige, door stromingen doorkruiste Golden-Gate-zeestraat. Vier jaar bouwtijd, elf dodelijke slachtoffers en $35 miljoen later stond ze er — en is tot op de dag van vandaag een van de elegantste bruggen ooit gebouwd.
De oversteek te voet of met de fiets is een must. Het voetpad aan de oostkant (richting stad) biedt het beste uitzicht op de skyline en Alcatraz. De route is 2,7 km lang, duurt 30-45 minuten en kan winderig zijn — neem een jas mee, zelfs als het in de stad warm is. De wind op de brug bereikt regelmatig 60 km/u.
De beste uitkijkpunten: Battery Spencer (aan de Marin-County-kant, ten noorden van de brug) — DE klassieke fotoplek met de brug op de voorgrond en San Francisco erachter, vooral bij mist adembenemend. Fort Point (direct onder de brug aan de SF-kant) — de brug torent direct boven je hoofd uit, een overweldigend perspectief. Crissy Field — strand met uitzicht op de brug bij zonsondergang.
💡 Tipp
De mist komt meestal 's ochtends en 's avonds. De beste kans op helder zicht: tussen 11 en 15 uur. Maar eerlijk gezegd is de brug in de mist nog dramatischer — als alleen de oranje pylonen uit de wolken steken, is het magisch. Huur een fiets ($8-10/uur) en fiets over de brug naar Sausalito, daar lunchen en met de veerboot terug — perfecte halve dag.
Alcatraz★★★
Alcatraz — „The Rock" — is meer dan een voormalig gevangenis. Het is een symbool voor de zwaarste straf die het Amerikaanse rechtssysteem te bieden had. Van 1934 tot 1963 zaten hier de gevaarlijkste en beruchtste criminelen van de VS opgesloten: Al Capone, Machine Gun Kelly, Robert „Birdman" Stroud. Het eiland, gelegen op 2,4 km van de kust in het ijskoude, door stromingen doorkruiste water van de baai, werd als ontsnappingsproof beschouwd. Officieel is niemand ooit ontsnapt — hoewel in 1962 drie gevangenen (Frank Morris en de Anglin-broers) via zelf gegraven tunnels ontsnapten en nooit werden gevonden. Of ze de baai hebben overleefd, is tot op de dag van vandaag een raadsel.
De Audio-Guide (in de ticketprijs inbegrepen) behoort tot de beste die er zijn. Voormalige bewakers en gevangenen vertellen hun verhalen terwijl je door de koude, echoënde cellenblokken loopt. De isoleercellen in „D Block" — zonder ramen, geluiddicht, in volledige duisternis — zijn beklemmend. Je begrijpt meteen waarom Alcatraz als de hel op aarde werd beschouwd.
Naast de gevangenis is Alcatraz ook een natuurreservaat met een van de grootste zeevogelkolonies van de westkust. De tuinen, aangelegd door gevangenen, bloeien tot op de dag van vandaag. En het uitzicht vanaf het eiland op San Francisco, de Golden Gate Bridge en de zonsondergang is een van de mooiste van de baai.
💡 Tipp
Tickets zijn weken tot maanden van tevoren uitverkocht — boek zo vroeg mogelijk op de officiële Alcatraz Cruises-website. De nacht-tour (Night Tour, do-ma, $54) is de intensievere ervaring: minder bezoekers, dramatischere sfeer, zonsondergang tijdens de overtocht. De veerboot vertrekt vanaf Pier 33 (Fisherman's Wharf). Overtocht: 15 minuten.
Achtung
Het eiland is winderig en koud — zelfs in de zomer. Een jas en stevige schoenen zijn verplicht. Er is geen kiosk op het eiland — neem water en snacks mee. De overtocht kan hobbelig zijn — neem bij zeeziekte vooraf tabletten.
Kabeltrams & Fisherman's Wharf★★
De Kabeltrams (sinds 1873) zijn het laatste handmatig bediende kabelbaansysteem ter wereld — en een National Historic Landmark. Drie lijnen zijn nog in bedrijf: de Powell-Hyde (de mooiste — over Russian Hill met uitzicht op Alcatraz naar het Aquatic Park), de Powell-Mason (richting Fisherman's Wharf) en de California Street (de rustigste, door het Financial District en Nob Hill). De chauffeurs zijn entertainers — ze roepen de haltes om, vertellen grappen en bewegen de hendel met theatrale dramatiek.
Aan het einde van de Powell-Hyde-lijn bereik je Fisherman's Wharf — de meest toeristische plek van San Francisco. Ja, het is een toeristencircus. Ja, de souvenirwinkels verkopen overprijsde kitsch. Maar sommige dingen zijn toch de moeite waard: De zeeleeuwen op Pier 39 (sinds 1989 hebben honderden Californische zeeleeuwen de drijvende dokken bezet — luid, stinkend, fascinerend), de mosselsoep in een zuurdesembrood (Clam Chowder in a Sourdough Bread Bowl — bij Boudin Bakery, sinds 1849) en het Musée Mécanique (een absurde, gratis verzameling antieke speelautomaten en mechanische curiositeiten op Pier 45).
💡 Tipp
De rij bij het Powell Street-eindstation (bij Union Square) kan 30-60 minuten lang zijn. Tip: Stap een of twee haltes noordelijker in — daar is de tram minder vol en hoef je niet in de rij te staan. Alternatief: De California Street-lijn heeft praktisch nooit een rij. $8 per rit of $24 voor een dagpas (ook geldig voor bussen en trams).
