Romeinen & Moren (218 v. Chr. – 1492)

De geschiedenis van Spanje begint lang voor de Romeinen: In de grotten van Altamira (Cantabrië) maakten mensen meer dan 15.000 jaar geleden muurschilderingen van adembenemende schoonheid — de „Sixtijnse Kapel van de prehistorie". Iberiërs, Kelten en Feniciërs beïnvloedden het schiereiland, voordat de Romeinen in 218 v. Chr. tijdens de Tweede Punische Oorlog landden.

Hispania — Roms rijkste provincie

De Romeinen noemden het schiereiland Hispania en maakten het tot een van hun welvarendste provincies. Twee Romeinse keizers — Trajanus en Hadrianus — kwamen uit Italica bij Sevilla. Het erfgoed is vandaag de dag nog tastbaar: het aquaduct van Segovia (zonder mortel uit 20.000 granieten blokken opgebouwd), het theater van Mérida (nog steeds bespeeld), de brug van Alcántara en de stadsmuren van Lugo (UNESCO-werelderfgoed). Latijn werd de basis van het Castiliaans — de huidige Spaanse taal.

Al-Andalus — 800 jaar islamitische hoogcultuur

In 711 staken Berbers en Arabieren onder Tariq ibn Ziyad de Straat van Gibraltar over (vernoemd naar hem: Jabal Tariq, „Berg van Tariq") en veroverden binnen enkele jaren bijna het hele schiereiland. Wat volgde, was een van de briljantste beschavingen van de middeleeuwen.

Het Emiraat en latere Kalifaat van Córdoba (929–1031) werd het culturele centrum van Europa. Córdoba had in de 10e eeuw een miljoen inwoners (meer dan Constantinopel), 70 bibliotheken, 900 openbare baden en straatverlichting. De Mezquita van Córdoba — met zijn 856 zuilen van jaspis, marmer en onyx — is het meest adembenemende bouwwerk van deze periode.

In Al-Andalus leefden moslims, christenen en joden in een voor de middeleeuwen unieke Convivencia (samenleving) — niet altijd vreedzaam, maar intellectueel vruchtbaar. Arabische geleerden vertaalden Griekse filosofie, ontwikkelden algebra en astronomie verder en brachten irrigatietechniek, citrusvruchten, rijst en saffraan naar Europa. Zonder Al-Andalus geen Europees middeleeuwen zoals wij die kennen.

De Alhambra in Granada, gebouwd in de 13e en 14e eeuw door de Nasriden, is het meesterwerk van Moorse architectuur — een paleis van licht, water en geometrische perfectie, dat jaarlijks drie miljoen bezoekers trekt.