Gouden Eeuw & Koloniën (1492–1700)

Met de ontdekking van Amerika begon Spanje's Siglo de Oro — de Gouden Eeuw, waarin het land uitgroeide tot wereldmacht en tegelijkertijd de kiem van zijn ondergang legde.

Het grootste imperium in de geschiedenis

Onder Karel V. (keizer van het Heilige Roomse Rijk en koning van Spanje, 1516–1556) en zijn zoon Filips II. (1556–1598) strekte het Spaanse wereldrijk zich uit van de Filipijnen over Zuid-Amerika tot in de Nederlanden. „In mijn rijk gaat de zon niet onder", zei Karel V. — en het klopte.

De Conquistadores — Hernán Cortés (Azteken, 1519–1521), Francisco Pizarro (Inca, 1532) — brachten onmetelijke rijkdommen naar Spanje: goud en zilver uit Mexico en Peru. Sevilla werd de poort naar de Nieuwe Wereld; het Archivo de Indias (nu UNESCO-werelderfgoed) herbergt 80 miljoen pagina's koloniale documenten.

Kulturele bloei

Paradoxaal genoeg beleefde Spanje zijn grootste culturele bloei, terwijl het imperium al begon af te brokkelen:

• Cervantes schreef de „Don Quijote" (1605/1615) — de eerste moderne roman van de wereldliteratuur
• Velázquez schilderde „Las Meninas" — een van de meest geanalyseerde schilderijen in de kunstgeschiedenis
• El Greco creëerde in Toledo zijn mystieke visioenen
• Lope de Vega en Calderón de la Barca revolutioneerden het theater

Ondergang

Het goud uit Amerika werd verspild aan eindeloze oorlogen (Nederlanden, Engeland, Frankrijk), in plaats van in de economie te investeren. De Spaanse Armada mislukte in 1588 voor Engeland. In de 17e eeuw verloor Spanje stukje bij beetje zijn bezittingen. De Spaanse Successieoorlog (1701–1714) beëindigde de Habsburgse lijn en bracht de Bourbons op de troon — die tot op de dag van vandaag regeren.