Mafra — Het grootheidswaanzinpaleis

Het Palácio Nacional de Mafra is het grootste bouwwerk van Portugal — en een monument van koninklijke grootheidswaanzin. Wat begon als een bescheiden klooster voor 13 monniken, groeide dankzij de goudstromen uit Brazilië uit tot een kolossaal paleis-kloostercomplex met 1.200 kamers, 4.700 deuren, 2.500 ramen, 156 trappen en een basiliek die twee identieke klokkentorens met in totaal 114 klokken bekroont — het grootste historische klokkenspel ter wereld.

Koning João V. gaf de opdracht voor de bouw in 1717, nadat zijn vrouw hem eindelijk een troonopvolger had geschonken. De gelofte: een klooster bouwen. De realiteit: een paleis bouwen dat Versailles in de schaduw zou stellen. Op het hoogtepunt werkten er 45.000 mensen tegelijkertijd op de bouwplaats — meer dan bij de piramides. Dwangarbeid, deserties en sterfgevallen waren aan de orde van de dag. De Nobelprijswinnaar José Saramago heeft dit verhaal vereeuwigd in zijn roman „Het Memorial" (O Memorial do Convento).

De bibliotheek is het onbetwiste hoogtepunt: een 88 meter lange zaal met een rococoplafond en 36.000 in leer gebonden banden uit de 14e tot 19e eeuw. Wat de bibliotheek uniek maakt: een kolonie van vleermuizen die al eeuwen in de boekenkasten leeft en de boeken beschermt tegen insectenplagen — natuurlijke ongediertebestrijding sinds de 18e eeuw. De bibliotheek behoort sinds 2019 tot het UNESCO-werelderfgoed.

Andere hoogtepunten: de basiliek met zijn Italiaanse marmer en jaspisaltaren, het ziekenhuis van de monniken (ziekenkamers met direct uitzicht op het altaar, zodat de zieken de mis konden volgen) en het jachtgebied Tapada Nacional de Mafra, een 800 hectare groot ommuurd wildpark met herten, wilde zwijnen en roofvogels (apart toegangsbewijs: 6€, rondleidingen op jeepsafari: 15€).

Mafra ligt 28 km ten noordwesten van Lissabon en is gemakkelijk met de auto bereikbaar (35 min.). De bus vanuit Lissabon (Ericeira-lijn vanaf Campo Grande) duurt ongeveer 50 min. Plan minstens 2 uur voor het paleis, met Tapada een halve dag.