Kurkeikenbossen & Natuurbescherming

Portugal is de grootste kurkproducent ter wereld — ongeveer 50% van de wereldwijde kurkproductie komt hier vandaan. De Montados (kurkeikenbossen) van de Alentejo zijn een uniek cultuurlandschap, waar landbouw en natuurbescherming al eeuwenlang hand in hand gaan.

De kurkeik (Quercus suber) wordt om de negen jaar geschild — de schors groeit terug, de boom leeft verder, sommige meer dan 200 jaar lang. De vers geschilden bomen met hun fel roodbruine stam zijn een iconisch beeld van de Alentejo. Kurk is een duurzaam natuurproduct: de bossen binden CO₂, bieden leefruimte voor bedreigde soorten en voorkomen bodemerosie.

In de Montados leven de Iberische lynx (het zeldzaamste roofdier van Europa, met nog slechts ongeveer 2.000 exemplaren in Portugal en Spanje), de Iberische keizerarend en talloze andere bedreigde soorten. Het Parque Natural do Vale do Guadiana in het zuidoosten van de Alentejo is een van de laatste toevluchtsoorden van de lynx in Portugal.

Portugal heeft in totaal een natuurparksysteem met één nationaal park (Peneda-Gerês in het noorden, het enige) en 13 natuurparken die samen bijna een kwart van het land beschermen. Het Peneda-Gerês Nationaal Park in het uiterste noordwesten is wild en grotendeels ongerept: granietrotsen, eikenbossen, wilde paarden (Garranos) en de laatste wolven van Portugal leven hier. Wandelaars kunnen overnachten in dorpen die zich al eeuwenlang nauwelijks hebben veranderd.

Bescherming van de zee

De maritieme beschermde gebieden van Portugal groeien gestaag. Het beschermde zeegebied van de Azoren is een van de grootste van Europa. De Berlengas-eilanden voor Peniche (vasteland) zijn een UNESCO-biosfeerreservaat met een van de grootste zeevogelkolonies van Zuid-Europa. De wateren rond de Berlengas zijn een uitstekend duikgebied met kristalhelder water en een rijke onderwaterwereld.

Een groeiend probleem zijn de bosbranden, die vooral in de zomer verwoestende proporties kunnen aannemen. De ramp van Pedrógão Grande in juni 2017, waarbij 66 mensen omkwamen, was een keerpunt: Portugal investeert sindsdien massaal in bosbeheer, brandgangen en herbebossing met inheemse soorten in plaats van de brandgevoelige eucalyptusmonoculturen.