Tweede Republiek & EU-toetreding (1945–heden)

De Tweede Republiek begon onder geallieerde bezetting: Wenen werd net als Berlijn in vier sectoren verdeeld — onvergetelijk weergegeven in de film "Der dritte Mann" (1949) met Orson Welles en de zither-melodie van Anton Karas. Tien jaar lang onderhandelden Oostenrijkse politici — vooral minister van Buitenlandse Zaken Leopold Figl en Julius Raab — voor de vrijheid.

Op 15 mei 1955 ondertekenden de vier bezettingsmachten het Oostenrijks Staatsverdrag in het Schloss Belvedere. Figls legendarische uitroep "Österreich ist frei!" vanaf het balkon van het Belvedere is een van de emotioneelste momenten in de Oostenrijkse geschiedenis. In ruil daarvoor verplichtte Oostenrijk zich tot eeuwige neutraliteit — naar Zwitsers voorbeeld.

De naoorlogse decennia brachten het economisch wonder. Het sociaal partnerschap — de consensusgerichte samenwerking van werkgevers, vakbonden en staat — werd het Oostenrijkse succesmodel. Bruno Kreisky (SPÖ-kanselier 1970–1983) moderniseerde het land grondig: hervorming van het strafrecht, uitbreiding van de verzorgingsstaat, actieve neutraliteitspolitiek. Wenen werd de zetel van internationale organisaties: VN, OVSE, OPEC, IAEA.

De Waldheim-affaire (1986) — Kurt Waldheim, voormalig VN-secretaris-generaal, werd tot bondspresident gekozen ondanks onthulde nazi-verleden — dwong Oostenrijk tot een confrontatie met zijn geschiedenis. Het was een pijnlijke, maar noodzakelijke proces.

Op 1 januari 1995 trad Oostenrijk toe tot de Europese Unie, nadat 66,6% van de bevolking zich in een referendum daarvoor had uitgesproken. In 1999 volgde de invoering van de euro. Vandaag de dag is Oostenrijk een van de welvarendste landen ter wereld, met een levenskwaliteit die Wenen regelmatig tot de meest leefbare stad ter wereld kroont.