Gezelligheid — Levensfilosofie in plaats van luiheid

Gezelligheid is misschien wel het moeilijkst te vertalen Duitse woord — en nergens wordt het zo beleefd als in Oostenrijk. Het betekent veel meer dan "gezellig" in de zin van comfortabel. Het is een levenshouding: de tijd nemen, het moment genieten, gezelligheid koesteren, niet haasten.

Gezelligheid toont zich in het urenlange zitten in een koffiehuis met slechts één melange en drie kranten. In de zondagse Frühschoppen bij de Heurigen met vrienden. In het "Schmäh voeren" — het ontspannen kletsen zonder doel en tijdsdruk. In het feit dat Oostenrijkers liever geen afspraken hebben op een zonnige middag.

Voor Duitsers, die vaak als efficiënt en direct worden beschouwd, kan dat verwarrend zijn. Maar verwar gezelligheid niet met traagheid of inefficiëntie — Oostenrijk is een van de productiefste landen van Europa. Het gaat eerder om de prioriteit van het menselijke: Een gesprek afbreken omdat de klok dringt, wordt als onbeleefd beschouwd. De juiste houding: ontspannen zijn, je laten meedrijven, het moment waarderen.

Het tegenovergestelde van gezelligheid is de Grant — een specifiek Weense vorm van chronische ontevredenheid, die echter niet als onbeleefd wordt beschouwd, maar als authentiek. Een chagrijnige ober in het Weense koffiehuis hoort bij het interieur als de marmeren tafel. Het is geen persoonlijke belediging — het is stijl.