Vroege geschiedenis & Berber-dynastieën

De geschiedenis van Marokko begint lang voor er schriftelijke overleveringen waren. De Amazigh (Berbers) — de inheemse bevolking van Noord-Afrika — lieten rotstekeningen achter in het Hoge Atlasgebergte en in de Sahara, die dateren van minstens 5.000 v. Chr. Ze leefden als halfnomaden, bedreven landbouw in de vruchtbare valleien en controleerden de handelsroutes door de woestijn. Hun taal, Tifinagh, is een van de oudste schriftsoorten ter wereld en wordt tot op de dag van vandaag gebruikt.

Vanaf de 12e eeuw v. Chr. stichtten de Feniciërs handelsnederzettingen langs de Marokkaanse kust — Lixus bij Larache en Mogador (het huidige Essaouira) waren overslagplaatsen voor goud, ivoor en de kostbare purperen kleurstof, gewonnen uit zeeslakken van de Purperinseln (Îles Purpuraires) voor de kust van Essaouira. De Carthagers namen deze posten over en bouwden ze uit tot een keten van havens die de westelijke Middellandse Zeehandel domineerden.

In de 1e eeuw v. Chr. werd het gebied als provincie Mauretania Tingitana ingelijfd bij het Romeinse Rijk. De Romeinen bouwden wegen, aquaducten en steden — de meest indrukwekkende was Volubilis, tegenwoordig de best bewaarde Romeinse ruïnestad van Noord-Afrika (UNESCO-werelderfgoed). De mozaïeken van Volubilis — voorstellingen van Orpheus, Bacchus en de werken van Hercules — getuigen van een bloeiende provinciecultuur die meer dan 300 jaar standhield. Met de neergang van Rome trokken de legioenen zich in de 3e eeuw terug, en de Berbers namen opnieuw de controle over.

De Berberstammen organiseerden zich in losse confederaties die het land eeuwenlang vormgaven. Hun decentrale stamstructuur — met gekozen raden (Djemaa) in plaats van koningen — bleek opmerkelijk weerbaar tegen elke vorm van vreemde overheersing. Deze traditie van lokale zelfbestuur werkt tot op de dag van vandaag door in de bergdorpen van de Atlas.