Nederlandse koloniale tijd & Puputan

De Nederlands-Oost-Indische Compagnie (VOC) vestigde vanaf de 17e eeuw handelsposten op Bali, maar kon het eiland lange tijd niet onderwerpen. De Balinese koninkrijken waren militair sterk en politiek behendig. Pas in de 19e eeuw begonnen de Nederlanders systematisch het eiland te veroveren — het noorden (Buleleng) viel in 1849 na bloedige gevechten.

De Zuid-Balinese koninkrijken verzetten zich tot het bittere einde. Wat volgde, behoort tot de meest schokkende hoofdstukken van de koloniale geschiedenis:

Op 20 september 1906 marcheerden Nederlandse troepen naar het koninklijk paleis van Denpasar (Badung). In plaats van zich over te geven, trokken de koning, zijn familie en honderden hovelingen in ceremoniële witte kleding de vijand tegemoet — en renden rechtstreeks in de Nederlandse geweren. Dit was de Puputan (letterlijk: „het einde") — een rituele massale zelfmoord, waarbij de Balinezen de dood verkozen boven onderwerping. Wie niet door kogels werd getroffen, stak zichzelf neer met de Kris (dolk).

Tot 1.000 Balinezen stierven in de Puputan van Badung. Twee jaar later, in 1908, herhaalde de tragedie zich in Klungkung: De Deva Agung (koning) en 200 volgelingen kozen dezelfde weg. De Nederlandse soldaten, die op weinig weerstand hadden gerekend, waren geschokt. De berichten over de Puputan veroorzaakten in Europa ontzetting en beschadigden het aanzien van de koloniale macht ernstig.

Het Puputan-monument op het Lapangan Puputan in Denpasar herinnert aan deze tragedie — het is een plaats van stille rouw en nationale trots.