Koffiehuiscultuur — de top 5

Het Weense koffiehuis is sinds 2011 immaterieel UNESCO-werelderfgoed — en terecht. Het is geen café in de moderne zin, maar een instituut: een plek waar je urenlang met één enkele melange mag zitten, de krant leest (aan de krantenhouder!), schrijft, discussieert of gewoon de wereld observeert. De ober (nooit „kelner"!) brengt ongevraagd een glas water bij de koffie en laat je met rust. Het Weense koffiehuis is democratisch: hier zaten al Trotzki, Freud, Klimt en Altenberg naast elkaar.

1. Café Central ★★★

Het beroemdste koffiehuis ter wereld. In de gotische arcades van Palais Ferstel ontmoetten zich vanaf 1876 Sigmund Freud, Leo Trotzki, Arthur Schnitzler en Peter Altenberg (wiens papieren figuur nog steeds bij de ingang zit). De gewelfde plafonds, de marmeren zuilen en het pianospel in de namiddag creëren een sfeer die zelfs doorgewinterde reizigers raakt. Ja, het is toeristisch — maar het is ook echt zo mooi als iedereen zegt.

Herrengasse 14. Melange 7,20 €, Apfelstrudel 7,50 €. Ma–za 8–22 uur, zo 10–22 uur. Vaak wachtrij vanaf 14 uur — kom 's ochtends!

2. Café Hawelka ★★★

Het kunstenaarskoffiehuis. Opgericht in 1939, werd het na de oorlog een ontmoetingsplaats voor de Weense bohemiens: Hundertwasser, Gerstl, Rühm — ze zaten hier allemaal. Het interieur is al decennia onveranderd: versleten fluwelen banken, vergeelde muren, gedempt licht. Vanaf 22 uur worden de legendarische Buchteln (gevulde gistknödel) geserveerd — heet, zoet en de perfecte afsluiting van een avond in Wenen. Het Hawelka heeft geen menukaart — je bestelt wat de ober aanbeveelt.

Dorotheergasse 6. Melange 5,80 €, Buchteln 5,50 € (vanaf 22 uur). Ma, wo–za 8–2 uur, zo 10–2 uur, di gesloten.

3. Café Sperl ★★★

Het mooiste koffiehuis van Wenen — en het meest authentieke. Sinds 1880 in een prachtige Gründerzeit-ruimte met origineel meubilair, biljarttafels en de beroemde Sperl-Torte (chocolade-nougat). Hier zitten nog steeds meer Weense inwoners dan toeristen: gepensioneerden met de Kronenzeitung, studenten over boeken, zakenmensen over verlengde koffie. Op zondag speelt een pianist. Geen Wi-Fi — opzettelijk.

Gumpendorfer Straße 11. Melange 5,60 €, Sperl-Torte 6,20 €. Ma–za 7–23 uur, zo 10–20 uur. Juli–aug zo gesloten.

4. Café Prückel ★★

Het jaren 50-koffiehuis aan de Stubenring met intact interieur uit 1955: formica tafels, niervormige tafels, staande lampen. Het Prückel heeft de sprong naar de moderne tijd overgeslagen en is daardoor weer modern geworden. Populair bij kunststudenten (de universiteit voor toegepaste kunst is naast de deur). In de kelder: regelmatige pianoconcerten en lezingen.

Stubenring 24. Melange 5,40 €. Dagelijks 8:30–22 uur.

5. Café Landtmann ★★

Het koffiehuis van de machtigen: Direct naast het Burgtheater en het stadhuis gelegen, is het Landtmann sinds 1873 het stamcafé van politici, acteurs en journalisten. Sigmund Freud kwam dagelijks. Het terras aan de Ring is de elegantste plek van Wenen voor een middagkoffie. Luxer dan de anderen — prijzen dienovereenkomstig.

Universitätsring 4. Melange 7,50 €, Sachertorte 8,50 €. Dagelijks 7:30–22 uur (keuken tot 21 uur).