Verenigingscultuur & Tradities

Oostenrijk is een verenigingsland. Er zijn meer dan 120.000 geregistreerde verenigingen — bij slechts 9 miljoen inwoners. Of het nu de vrijwillige brandweer is (die in landelijke gemeenschappen de sociale ruggengraat vormt), muziekkapel, schietvereniging, klederdrachtgroep of sportvereniging — het verenigingsleven is de lijm van de gemeenschap, vooral op het platteland.

De tradities worden in Oostenrijk met een intensiteit onderhouden die buitenstaanders verrast. Het is geen folkloristisch museum, maar geleefde cultuur:

• Carnaval en Perchtenlopen — in de Alpenregio verdrijven angstaanjagende figuren met houten maskers en bellen de boze geesten tijdens de winterzonnewende. De Krampuslopen op 5 december (vooravond van Sinterklaas) zijn niet voor zwakke zenuwen
• Meiboom-oprichten — op 1 mei wordt een versierde boom in het dorpscentrum opgericht (en door het naburige dorp gestolen als men niet oplet)
• Almopdrijving en Almabtrieb — in de lente worden de koeien naar de alm gedreven, in de herfst keren ze versierd terug. Een feest voor de hele gemeenschap
• Oogstdank — prachtige oogstkronen en optochten in de herfst
• Kerstmarkten — van eind november tot Kerstmis veranderen stadspleinen in geurige markten met punch, peperkoek en kunstnijverheid. Alleen Wenen heeft meer dan 20 kerstmarkten

De klederdracht — Dirndl en Lederhose — is in Oostenrijk geen kostuum, maar alledaagse kleding. Bij bruiloften, kerkgangen, op het volksfeest en steeds vaker ook in het chique restaurant dragen Oostenrijkers vanzelfsprekend klederdracht. Een goede Dirndl kost enkele honderden euro's en wordt doorgegeven van generatie op generatie. Belangrijk: De strik van de schort verraadt de relatiestatus — rechts gebonden betekent bezet, links vrijgezel.

De bal is een diep Oostenrijkse instelling. Wenen heeft meer dan 450 bals per seizoen (januari tot carnaval) — van de Opernball (het sociale hoogtepunt) tot de Philharmonikerball en de Zuckerbäckerball. De debutantes in het wit, de linkse wals, de waaierentaal — een levend stuk K.u.K.-cultuur.