Impressionisme — de geboorte van de moderne tijd

In de jaren 1860 gebeurde er iets revolutionairs in Frankrijk: Een groep jonge schilders verliet hun ateliers, plaatste hun ezels in de natuur en schilderde wat ze zagen — licht, lucht, vluchtige momenten. De academische kunstwereld was geschokt. De geboorte van het impressionisme was een van de meest ingrijpende revoluties in de kunstgeschiedenis.

Claude Monet gaf de beweging haar naam: Zijn schilderij "Impression, soleil levant" (1872), dat de haven van Le Havre in het ochtendlicht toont, werd door een criticus smalend als slechts een "impressie" afgedaan. De impressionisten namen de spot als erenaam aan.

Wat de impressionisten verenigde: Ze schilderden het licht in plaats van de dingen. Korte penseelstreken, pure kleuren naast elkaar gezet, geen gladde oppervlakken, geen historische thema's. Ze schilderden het leven zoals het was — wandelaars aan de rivier, danseressen achter de schermen, zomerdagen in de tuin, het spel van zonlicht op water.

De grote Impressionisten

• Claude Monet — waterlelies, hooibergen, kathedralen in wisselend licht. Zijn tuin in Giverny is een pelgrimsoord
• Pierre-Auguste Renoir — sensuele levensvreugde, dansscènes, vrouwenportretten. "Bal du Moulin de la Galette" is een van de populairste schilderijen in het Musée d'Orsay
• Edgar Degas — balletdanseressen, paardenraces, badende vrouwen. Technisch briljant, vaak vanuit ongebruikelijke perspectieven
• Camille Pissarro — landschappen, stadsgezichten van Parijs, de "leraar" van de impressionisten
• Berthe Morisot — een van de weinige vrouwen van de beweging, intieme familietaferelen in lichte kleurschakeringen

Na het impressionisme volgden post-impressionisme (Cézanne, Van Gogh, Gauguin), fauvisme (Matisse, Derain) en kubisme (Picasso, Braque) — allemaal in Frankrijk geboren. Het Musée d'Orsay in Parijs, gehuisvest in een voormalig station, bezit de beste collectie impressionistische kunst ter wereld.