Regionale Identiteiten

Frankrijk is op papier een van de meest centralistische staten van Europa — alles leidt naar Parijs, het bestuur is vanuit Parijs georganiseerd, en het onderwijssysteem is landelijk uniform. Maar onder deze centralistische oppervlakte borrelen sterke regionale identiteiten, die zich uiten in taal, keuken, architectuur en mentaliteit.

De belangrijkste regionale invloeden

• Bretagne — Keltisch erfgoed, eigen taal (Bretons), zeevruchten, cider, crêpes. De Bretons koesteren een zelfstandige identiteit met nationale vlag (Gwenn-ha-du) en muziekfestivals
• Elzas — Duits-Franse mengcultuur, vakwerkhuizen, Flammkuchen, Riesling. Veel ouderen spreken nog Elzassisch (een Alemannisch dialect). De regio wisselde tussen 1871 en 1945 vier keer van nationaliteit
• Baskenland — de oudste etnie van Europa met een geïsoleerde taal (Euskara), die met geen andere verwant is. Pelota, Pintxos, een sterk zelfbewustzijn
• Korsika — het "Île de Beauté" heeft een zelfstandige cultuur met Italiaanse wortels, Corsicaanse taal, polyfone zang en een uitgesproken onafhankelijkheidswil. Politiek geweld en autonomiestreven kenmerken de recente geschiedenis
• Occitanië (Zuid-Frankrijk) — de taal van de troubadours (Occitaans/Provençaals) is bijna verdwenen, maar de mentaliteit verschilt duidelijk van het noorden: opener, luidruchtiger, levendiger. De rivaliteit tussen Noord en Zuid (Oïl-Frankrijk vs. Oc-Frankrijk) heeft middeleeuwse wortels
• Provence — Lavendelvelden, rosé, pétanque, pastis, krekels. Het Provençaalse accent wordt in Parijs graag belachelijk gemaakt — in de Provence zelf is het een identiteitskenmerk
• Overzeese gebieden — Guadeloupe, Martinique, Réunion, Frans-Guyana en Nieuw-Caledonië zijn volwaardige delen van Frankrijk met een eigen Creoolse cultuur. De overzeese departementen zijn een vaak vergeten deel van de Franse realiteit

De Parijse dominantie leidt tot een fenomeen dat bekend staat als "Paris et le désert français": De hoofdstadregio Île-de-France concentreert een vijfde van de bevolking, de politieke macht, de economie en de culturele elite. In de provincie (een woord dat veel Fransen als neerbuigend ervaren) voelt men zich vaak verwaarloosd — een gevoel dat de Gele Hesjes-beweging tot uitdrukking heeft gebracht.