La Bise & Etiquette

De Bise — het wangkusje ter begroeting — is een van de meest complexe sociale rituelen van de westerse wereld. Twee kusjes? Drie? Vier? Links beginnen of rechts? Het antwoord hangt af van: regio, relatie, geslacht, leeftijd, tijdstip en persoonlijke voorkeur. Welkom in Frankrijk.

De basisregels: Onder vrienden en bekenden geeft men elkaar de Bise — vrouwen onderling, mannen en vrouwen, vaak ook mannen onderling (vooral in het zuiden). In de professionele omgeving volstaat een handdruk. Bij vreemden: handdruk. Het aantal varieert regionaal: In Parijs twee, in de Provence drie, in delen van de Loire en Bretagne vier. Bij twijfel de ander volgen.

Sinds de Covid-pandemie is de Bise minder universeel geworden — sommigen doen het, anderen niet. Een vriendelijk "On se fait la bise?" verduidelijkt de situatie.

Andere etiquette-regels

• "Bonjour" is verplicht — Wie een winkel, dokterspraktijk, restaurant of zelfs een lift betreedt zonder "Bonjour" te zeggen, wordt als onbeleefd beschouwd. Dit is de belangrijkste regel van allemaal
• "S'il vous plaît" (Alstublieft) en "Merci" (Dank u) — worden voortdurend gebruikt. Wie dit nalaat, wordt als onbeleefd gezien
• U-vorm (Vouvoyer) — Fransen gebruiken standaard de u-vorm. Pas als de ander de "Tu" aanbiedt, schakelt men over naar de jij-vorm. In winkels, restaurants en met vreemden: altijd "Vous"
• Tafelmanieren — Handen op tafel (niet op schoot zoals in de VS), brood wordt gebroken (niet gesneden), salade wordt met het mes gevouwen (niet gesneden), en het stokbrood ligt direct op tafel (niet op het bord)
• Stiptheid — In het zakenleven: absoluut. Bij privé-uitnodigingen: 15 minuten te laat komen is "le quart d'heure de politesse" — het beleefde kwartiertje. Nooit te vroeg komen!