Creoolse identiteit — Noch Afrika noch Europa
De Kaapverdische identiteit is uniek: Ze is creools — een zelfstandige cultuur die is ontstaan uit de vermenging van Afrikaanse en Europese elementen over vijf eeuwen. Kaapverdianen zien zichzelf noch als Afrikanen noch als Europeanen, maar als iets eigens: Cabo-Verdianos.
Kriolu — De taal van het hart
Portugees is de officiële taal, maar in het dagelijks leven spreekt iedereen Kriolu (Kaapverdisch Creools) — een op het Portugees gebaseerde Creoolse taal met West-Afrikaanse grammaticale elementen en een eigen woordenschat. Elke eiland heeft zijn eigen Kriolu-dialect: Het Kriolu van Santiago klinkt Afrikaanser, dat van São Vicente Portugeesser. Kriolu is de taal van emotie, muziek en het dagelijks leven — Portugees de taal van bestuur en onderwijs.
Belangrijke woorden:
- Morabeza — Gastvrijheid, hartelijkheid, welkom zijn
- Sodade/Saudade — Verlangen, melancholie, het verdriet om het afwezige (het centrale gevoel van de Kaapverdische ziel)
- Nha — Mijn/Mijne (aanspreking: „Nha amigo" = mijn vriend)
- Tudu dretu — Alles in orde (het universele antwoord op „Hoe gaat het?")
- Oi! — Hallo!
- Obrigado/Obrigada — Dank je (zoals in het Portugees, m/v)
Morabeza — De Kaapverdische gastvrijheid
Morabeza is het woord dat de Kaapverdische ziel het beste beschrijft. Het betekent meer dan alleen gastvrijheid — het is een levenshouding: openheid tegenover vreemden, hartelijkheid zonder bijbedoelingen, de bereidheid om het weinige te delen dat men heeft. In een land dat is gevormd door droogtes, hongersnoden en emigratie, is Morabeza de overlevingsstrategie: Men helpt elkaar omdat men weet dat het morgen net zo kan vergaan.
Als reiziger ervaar je Morabeza overal: De taxichauffeur die je uitnodigt om te komen eten. De boerin die je mango's schenkt. De muzikant die een lied aan je opdraagt. De Morabeza van Kaapverdië is echt — en het is de reden waarom zoveel bezoekers keer op keer terugkomen.
