César Manrique — De Man die Lanzarote Redde

César Manrique (1919–1992) is meer dan een kunstenaar — hij is de beschermheilige van Lanzarote, de visionair die zijn eiland behoedde voor het lot van beton-toerisme dat het zuiden van Tenerife en de kust van Gran Canaria trof.

Manrique, geboren in Arrecife, studeerde kunst in Madrid, woonde vier jaar in New York (1964–1968), waar hij omging met Andy Warhol en de Pop-Art-scene, en keerde toen terug naar zijn eiland — met een radicale visie: Kunst en natuur als eenheid, toerisme in harmonie met het landschap, geen hoogbouw, geen reclameborden, geen vernietiging.

Zijn werken op Lanzarote zijn geen musea in de traditionele zin — het zijn bewoonbare sculpturen, die zich in het vulkanische landschap voegen alsof ze er deel van uitmaken:

• Jameos del Agua: Een vulkaangrot die Manrique omtoverde tot een surrealistisch cultuurcentrum — met ondergronds meer, tropische tuin, concertzaal en de kleine endemische albino-kreeft (Jameito), die alleen hier leeft
• Mirador del Río: Een uitkijkpunt boven de zeestraat tussen Lanzarote en La Graciosa, ingebouwd in de rots en van buiten bijna onzichtbaar — het uitzicht is adembenemend
• Fundación César Manrique: Manriques voormalige woonhuis, gebouwd in en over vijf vulkanische bellen — architectuur die organischer niet kan zijn. Nu museum en stichting
• Jardín de Cactus: Een cactusgarten in een voormalige steengroeve met meer dan 1.100 cactussoorten van over de hele wereld — zijn laatste grote werk
• César Manriques invloed op de bouwvoorschriften: Dankzij zijn inzet gelden op Lanzarote tot op de dag van vandaag strenge bouwvoorschriften: geen gebouwen hoger dan drie verdiepingen, witte huizen met groene (kust) of bruine (binnenland) raamkozijnen, geen reclameborden langs de wegen. Lanzarote is daarom het architectonisch meest consistente Canarische eiland

Manrique stierf in 1992 bij een auto-ongeluk — ironisch genoeg op een kruispunt waar hij al jaren een verkeerslicht had geëist. Zijn nalatenschap leeft voort: De Fundación César Manrique waakt over zijn erfenis en strijdt (met afnemend succes) tegen de sluipende bebouwing van het eiland.