De verspreiding van de islam (13e–16e eeuw)

De islam bereikte Indonesië niet door verovering, maar door handel. Arabische en Indiase moslimhandelaren brachten het geloof vanaf de 13e eeuw naar de havensteden van Sumatra en Java. Het eerste islamitische sultanaat — Samudra Pasai in Noord-Sumatra — ontstond rond 1267.

De islamisering verliep geleidelijk en syncretisch: De islam vermengde zich met hindoeïstische, boeddhistische en animistische tradities tot een unieke Indonesische vorm van geloof. De Wali Songo (Negen Heiligen) — islamitische missionarissen op Java — gebruikten Wayang-theater, Gamelan-muziek en lokale mythen om de islam te verspreiden, in plaats van lokale tradities te vernietigen.

Het resultaat is een islam die fundamenteel verschilt van de Arabische vorm: Op Java bezoeken moslims hindoeïstische tempels, op Bali en de oostelijke eilanden overleefden hindoeïsme en animisme, en op Sulawesi, Flores en de Molukken verspreidde het christendom zich. Deze religieuze diversiteit is tot op de dag van vandaag een kenmerk van Indonesië — en tegelijkertijd een bron van spanningen.