Oude Stad & Josefov

Het Staroměstské náměstí (Oude Stadsplein) is het centrale plein van Praag en een van de mooiste stadspleinen van Europa. Sinds de 12e eeuw is het het hart van de stad — marktplein, executieplaats, politiek podium en tegenwoordig een toeristische trekpleister. Het plein wordt omlijst door een architectonisch ensemble dat zijn gelijke niet kent: gotische kerken, barokke paleizen, renaissancehuizen en een monumentaal jugendstil-gebouw.

De hoogtepunten van het plein

• Oude Stadhuis met Astronomische Klok: Het stadhuis dateert uit de 14e eeuw, de Astronomische Klok (Orloj) uit het jaar 1410 — daarmee is het de oudste nog werkende astronomische klok ter wereld. Elk heel uur (9–23 uur) komen de twaalf apostelen in beweging, luidt de Dood (skelet) de klok, en kraait een haan. De astronomische wijzerplaat toont de posities van zon en maan. Tip: Beklim de stadhuistoren (lift aanwezig) — het uitzicht over het plein en de Oude Stad is spectaculair.
• Teynkerk (Týn): De gotische Kerk van Onze Lieve Vrouw voor Týn met haar twee 80 meter hoge torens domineert het plein. Binnenin: een prachtige barokke altaarruimte, het graf van de astronoom Tycho Brahe en een van de oudste doopvonten van Praag (1414). Gratis toegang.
• Nikolaaskerk (Kostel sv. Mikuláše): De barokke Nikolaaskerk aan de noordwesthoek van het plein — niet te verwarren met de bekendere Nikolaaskerk in de Kleine Zijde. Regelmatige concerten in de avond.
• Jan Hus Monument: Het machtige monument in het midden van het plein herinnert aan de hervormer Jan Hus, die in 1415 als ketter werd verbrand — 100 jaar voor Luther. Hus is de grootste nationale held van Tsjechië.

De Karlův most (Karelsbrug) is het symbool van Praag en een van de beroemdste bruggen ter wereld. Koning Karel IV legde in 1357 de eerste steen — volgens de legende op 9.7.1357 om 5:31 uur, omdat de cijferreeks 1-3-5-7-9-7-5-3-1 een palindroom vormt en geluk zou brengen. De architect Peter Parler (die ook de Sint-Vituskathedraal begon) ontwierp de 516 meter lange stenen brug met 16 bogen.

De 30 barokke beelden

Tussen 1683 en 1714 werden er 30 barokke beelden op de brug geplaatst — de meeste zijn tegenwoordig kopieën, de originelen staan in het Lapidarium van het Nationaal Museum. Het beroemdste: de Heilige Nepomuk (beeld nr. 8 vanaf de Oude Stad-kant). Het wrijven over de bronzen reliëfs op zijn sokkel zou geluk brengen en de terugkeer naar Praag garanderen. Elke dag wrijven duizenden handen over de glanzende plek.

De beste tijd voor de Karelsbrug

Overdag is de brug een en al mensenmassa — straatmuzikanten, karikaturisten, souvenirverkopers en selfiesticks. De magische tijd is bij zonsopgang (5:30–6:30 uur in de zomer): mist over de Moldau, gouden licht op de beelden, het kasteel als silhouet — en bijna geen mensen. Alternatief: na 22 uur, wanneer de brug verlicht is en de lantaarns gloeien.

De brugtorens

Aan beide uiteinden van de brug staan gotische torens die je kunt beklimmen. De Oude Stad-brugtoren wordt beschouwd als een van de mooiste gotische torens van Europa — het uitzicht van boven op de brug, de Moldau en het kasteel is het meest iconische perspectief van Praag. Entree: 100 CZK (4€).

De Josefov is de voormalige Joodse getto van Praag — en een van de best bewaarde Joodse herinneringslandschappen van Europa. Sinds de 10e eeuw woonden er Joden in Praag, ooit de grootste Joodse gemeenschap van Europa. De geschiedenis schommelt tussen tolerantie en vervolging, tussen culturele bloei en pogroms.

Het Joodse Museum

Het Židovské muzeum omvat zes synagogen, de Oude Joodse Begraafplaats en een van de meest uitgebreide collecties van Joodse kunst en geschiedenis wereldwijd. Het bijzondere: de nazi's plunderden de synagogen niet, maar planden een „Museum van een uitgeroeide ras" — daarom bleven de collecties behouden. Een wrede ironie van de geschiedenis.

• Oudnieuwe Synagoge (Staronová synagoga): De oudste nog actieve synagoge van Europa (1270). Gotische bouw met unieke tweescheepse constructie. Hier zou de Golem van Rabbi Löw op de zolder rusten — de beroemdste legende van Praag. Apart entree: 200 CZK.
• Oude Joodse Begraafplaats: Begraven tussen de 15e en 18e eeuw — op een klein oppervlak, omdat de begraafplaats niet mocht worden uitgebreid. 12.000 grafstenen staan dicht op elkaar, over elkaar geschoven, scheef, bedekt met mos. Daaronder liggen naar schatting 100.000 overledenen in tot wel twaalf lagen. Een van de meest aangrijpende plekken van Europa.
• Pinkas-Synagoge: Op de muren staan de namen van alle 77.297 Tsjechische en Moravische Holocaust-slachtoffers — handgeschreven, naam voor naam, geboortedatum, sterfdatum, deportatiebestemming. Op de bovenverdieping: kindertekeningen uit het concentratiekamp Theresienstadt. Er zijn weinig plekken in de wereld die zo sprakeloos maken.

Kruittoren (Prašná brána)

De Kruittoren (1475) was ooit een van de 13 poorten van de stadsverdediging en diende als kruitopslag — vandaar de naam. Vandaag is het een fotogenieke gotische toren die je kunt beklimmen (186 treden, entree 100 CZK). Het uitzicht reikt tot aan het kasteel.

Gemeentehuis (Obecní dům)

Praag's jugendstil-meesterwerk: Het in 1912 geopende gemeentehuis is een totaal kunstwerk met mozaïeken, muurschilderingen van Alfons Mucha, de prachtige Smetana-zaal (thuisbasis van het Praagse Lente-festival) en een elegant café. Rondleiding aanbevolen (290 CZK) — de interieurs zijn adembenemend.

Clementinum

Het op een na grootste gebouwencomplex van Praag (na het kasteel) — ooit een jezuïetencollege, nu de Nationale Bibliotheek. De barokke bibliotheek met haar plafondfresco's en globes is een van de mooiste ruimtes ter wereld (letterlijk — ze is meerdere keren zo gekozen). Vanaf de sterrenwacht is er een prachtig uitzicht. Rondleiding: 300 CZK.

Boottocht op de Moldau

Een boottocht op de Moldau toont Praag van zijn mooiste kant — vooral 's avonds, wanneer de bruggen en het kasteel verlicht zijn. Er zijn aanbieders aan de Čech-brugkade en aan de Slowaakse oever (Slovanský ostrov). Een uur: vanaf 300 CZK (12€). Met diner: vanaf 800 CZK.