Illyriërs & Romeinen (tot 7e eeuw)

De oudste sporen van menselijke bewoning op het gebied van het huidige Kroatië gaan meer dan 100.000 jaar terug — de beroemde Neanderthaler van Krapina (gevonden in 1899) is een van de belangrijkste paleontologische vondsten van Europa.

In de oudheid bevolkten Illyrische stammen de oostelijke Adriatische kust. De Grieken stichtten vanaf de 4e eeuw v. Chr. kolonies op de eilanden — Pharos (nu Stari Grad op Hvar) en Issa (nu Vis) waren de belangrijkste. De Stari-Grad-vlakte op Hvar, het oudste bewaard gebleven Griekse landmeetkundig systeem in het Middellandse Zeegebied, is vandaag UNESCO-werelderfgoed.

De Romeinen veroverden de regio vanaf 229 v. Chr. in verschillende Illyrische oorlogen. Onder Augustus werd de provincie Dalmatia opgericht (vernoemd naar de Illyrische stam der Delmatae). De Romeinen lieten spectaculaire bouwwerken na: het Amfitheater in Pula (een van de zes grootste ter wereld), het Diocletianuspaleis in Split (gebouwd 295-305 n. Chr. als residentie van keizer Diocletianus, die in Salona bij Split werd geboren), de Augustus-tempel in Pula en talloze villa's, wegen en aquaducten.

Diocletianus (244-311) is de belangrijkste historische figuur: geboren als zoon van een slaaf in het nabijgelegen Salona, klom hij op tot Romeins keizer, hervormde het hele rijk (Tetrarchie) en liet zich het grootste paleis van de Romeinse wereld bouwen — vandaag het hart van Split, waar nog steeds 3.000 mensen wonen.