Griekse Mentaliteit

Er is een woord dat de Griekse ziel beter beschrijft dan elk ander: Philotimo (Φιλότιμο). Het is niet te vertalen — het verenigt eergevoel, gastvrijheid, waardigheid, vrijgevigheid en de innerlijke drang om het juiste te doen zonder daar iets voor terug te verwachten. Een Griek die Philotimo heeft, zal zijn laatste brood met je delen, je in zijn huis uitnodigen en je helpen, zelfs als hij je net heeft ontmoet.

De gastvrijheid (Filoxenia — letterlijk "liefde voor de vreemdeling") heeft mythologische wortels: Zeus zelf was de beschermer van de gastvrijheid. Als je in een dorp komt en iemand je voor koffie uitnodigt, weiger dan niet — het zou een belediging zijn. En probeer niet te betalen. De gastheer bepaalt.

Grieken zijn hartstochtelijke discussianten. Politieke gesprekken worden luid, emotioneel en met wilde gebaren gevoerd — dat betekent niet dat men ruzie maakt. Het betekent dat men elkaar serieus neemt. Stilte is verdacht. Tegelijkertijd is er een diepgewortelde scepticisme tegenover autoriteiten — de erfenis van eeuwenlange vreemde overheersing. "Wetten zijn goed, maar wie houdt zich eraan?" is geen cynische uitspraak, maar een geleefde filosofie.

Tijd werkt in Griekenland anders. "Avrio" (morgen) is minder een tijdsaanduiding dan een concept. Afspraken hebben een flexibel karakter — 30 minuten te laat komen is geen belediging, maar normaal. Dat betekent niet luiheid, maar een andere prioritering: Mensen gaan voor klokken. Een gesprek afbreken omdat je een afspraak hebt, wordt als onbeleefd beschouwd.