Oudheid: Aphrodite, koper & koningen
Cyprus is een van de oudst bewoonde eilanden ter wereld. De neolithische nederzetting Choirokoitia (UNESCO-werelderfgoed) ten zuiden van Larnaka dateert van ca. 7000 v. Chr. — een van de oudste nederzettingen in het gehele Middellandse Zeegebied.
De naam „Cyprus" is waarschijnlijk afgeleid van het Griekse woord voor koper (kypros). In de bronstijd (3e millennium v. Chr.) was het eiland een van de belangrijkste koperproducenten van de antieke wereld — het metaal werd geëxporteerd tot in Egypte en Mesopotamië. De rijkdom van de kopermijnen maakte Cyprus tot een begeerd handelscentrum.
In het 1e millennium v. Chr. bestonden er op Cyprus tien onafhankelijke stadskoninkrijken (Salamis, Paphos, Kourion, Amathous e.a.), die zich onderwierpen aan wisselende grootmachten: de Assyriërs, de Egyptenaren en uiteindelijk de Perzen.
Met Alexander de Grote (333 v. Chr.) werd Cyprus onderdeel van de Hellenistische wereld. Het Ptolemeïsche Egypte heerste over het eiland, voordat het in 58 v. Chr. door de Romeinen werd geannexeerd. Onder Rome bloeide Cyprus op: Paphos werd de hoofdstad van de provincie, prachtige mozaïeken en theaters ontstonden. De apostel Paulus bezocht het eiland in 45 n. Chr. en bekeerde de Romeinse proconsul Sergius Paulus — Cyprus wordt daarmee beschouwd als het eerste christelijk geregeerde land ter wereld.
Aphrodite — het goddelijke erfgoed van Cyprus
Cyprus is onlosmakelijk verbonden met Aphrodite, de Griekse godin van liefde en schoonheid. De oude Grieken geloofden dat zij uit het zeezout bij Petra tou Romiou was opgestegen. In Oud-Paphos (Kouklia) stond een van de beroemdste heiligdommen van de antieke wereld — de Aphrodite-tempel, waar pelgrims uit het gehele Middellandse Zeegebied naartoe stroomden. De ruïnes zijn vandaag de dag bescheiden, maar de mythische kracht van de plek is voelbaar.
