El Jem

★★★ Amfitheater van El Jem (UNESCO-werelderfgoed)

Midden in de Tunesische steppe, in het slaperige stadje El Jem, verrijst een van de grootste bouwwerken van de oudheid: het op twee na grootste amfitheater van de Romeinse wereld. Het is na het Colosseum in Rome en het (vernietigde) amfitheater van Capua het grootste bewaard gebleven — en in sommige opzichten indrukwekkender dan zijn Romeinse tegenhanger.

De cijfers

Kenmerk	El Jem	Colosseum Rome
Capaciteit	35.000	50.000
Hoogte	36 meter	48 meter
Gebouwd	238 n. Chr.	80 n. Chr.
Behoud gevel	★★★★ (3 etages)	★★★ (gedeeltelijk)
Onderverdieping	Volledig toegankelijk	Open, niet toegankelijk
Bezoekers/jaar	~300.000	~7 miljoen

Wat El Jem zo bijzonder maakt: De gevel is op drie etages bijna volledig intact — drie arcaderijen met Korinthische, Ionische en Composietkapitelen boven elkaar. Daarnaast kun je de onderverdieping (Hypogeum) betreden, waar ooit gladiatoren en wilde dieren op hun optreden wachtten — de cellen, gangen en liftschachten zijn indrukwekkend goed bewaard gebleven.

De geschiedenis van het amfitheater is even fascinerend: Thysdrus (zo de Romeinse naam) was in de 3e eeuw een van de rijkste steden van Afrika — rijk geworden door olijfolie. De proconsul Gordianus liet het theater bouwen om zijn aanspraak op de keizerstroon te onderbouwen. Hij werd daadwerkelijk tot keizer uitgeroepen (238 n. Chr.), maar verloor enkele weken later zowel de troon als zijn leven.

In de 17e eeuw sloeg de Bey van Tunis een bres in de muur om rebellen te verdrijven die zich in het amfitheater hadden verschanst — deze opening is vandaag de dag de enige zichtbare schade aan de verder perfecte gevel.

★★ Archeologisch Museum El Jem

200 meter van het amfitheater ligt een uitstekend museum op het terrein van een opgegraven Romeinse villa. De mozaïeken hier zijn spectaculair en minder druk bezocht dan in het Bardo. Vooral indrukwekkend: de Afrika-mozaïeken, die de rijkdom van Thysdrus illustreren, en de gereconstrueerde eetzaal van een Romeinse villa met originele mozaïekvloeren.

In de tuin zijn meer mozaïeken en sculpturen te zien, evenals een tweede, ouder en kleiner amfitheater (1e eeuw n. Chr.), dat de meeste bezoekers over het hoofd zien.

Praktische info:

• Amfitheater: 12 TND. Dagelijks 8:00–18:00 (zomer 7:30–19:00). In de zomer: El-Jem-muziekfestival (symfonieorkest in antieke setting!)
• Museum: 7 TND (combiticket met amfitheater: 15 TND). Di–Zo 9:00–17:00.
• Reis: Louage vanaf Sousse (1 uur, 2€), trein vanaf Sousse (45 min., 1,50€). El Jem is een perfecte halve dagtrip vanuit Sousse of op de route Sousse → Sfax.