Zoetigheden & Gebak
Zwedens Fika-gebak is een kunstvorm — en een serieuze aangelegenheid. Elk gebak heeft zijn seizoen, zijn geschiedenis en zijn fans:
- Kanelbulle (kaneelbroodje): Het Fika-gebak nr. 1. Dag van het kaneelbroodje: 4 oktober. Per jaar eten de Zweden meer dan 300 miljoen stuks. De perfecte Kanelbulle: gistdeeg met kardemom, royale kaneel-suiker-boter-vulling, parelsuiker bovenop, binnen zacht, buiten licht knapperig.
- Semla: Kardemombroodje met amandelpasta en slagroom — het seizoensgebak voor de vastentijd (Fettisdagen, februari/maart). Koning Adolf Frederik zou zich in 1771 met 14 Semlor (na een overvloedige maaltijd) dood hebben gegeten — de dood door gebak. De beste Semlor zijn er vanaf begin januari, hoewel traditionalisten pas vanaf Fettisdagen eten.
- Prinsesstårta: Marsepein-slagroomtaart in groen (altijd groen, soms met Pasen geel of met Kerstmis rood) — de officiële verjaardagstaart van Zweden. Drie lagen: biscuit, vanillecrème, slagroom, omhuld door een dunne marsepeinlaag. Genoemd naar de drie prinsessen Margaretha, Märtha en Astrid, die er in de jaren 1930 dol op waren.
- Chokladboll (chocoladebal): Havermout, cacao, boter en suiker, gerold in kokosrasp of parelsuiker — zonder bakken, in 10 minuten gemaakt. Het meest democratische van alle Fika-gebak: eenvoudig, goedkoop, overal. Werd kortstondig omgedoopt tot „Chokladboll" (in plaats van de oude naam „Negerboll"), wat een levendig maatschappelijk debat uitlokte.
- Lussekatter (Lucia-katten): S-vormige saffraanbroodjes met rozijnen — traditioneel gebakken op 13 december (Lucia). De saffraan geeft de heldergele kleur en een warme, exotische smaak. Vanaf begin december in elke Zweedse bakkerij.
- Dammsugare (stofzuiger): Een cilindervormig gebak van cakeresten, arrak, cacao en marsepein — de uiteinden worden in groene marsepein en chocolade gedoopt. Recycling-gebak in de beste zin.
