Sardische identiteit vandaag
De Sardijnen zijn Italianen — maar eerst Sardijnen. Het eiland heeft een autonomiestatuut (sinds 1948), een eigen taal (Sardisch, met vier hoofddialecten, officieel erkend als minderheidstaal) en een zelfbeeld dat gevormd is door duizenden jaren van onafhankelijkheid en verzet tegen vreemde overheersing. Het Latijnse woord „Barbaria" (Barbarenland — oorsprong van de naam „Barbagia") verwees naar de bergregio's die nooit volledig geromaniseerd werden. De Sardijnen droegen de naam met trots.
Taal
Sardisch (Limba Sarda) is geen Italiaanse streektaal, maar een zelfstandige Romaanse taal — de levende taal die het dichtst bij het Latijn staat. In de Barbagia en het binnenland wordt Sardisch in het dagelijks leven gesproken, op dorpsfeesten gezongen en op scholen onderwezen. In Alghero leeft het Algheresisch (een Catalaans dialect) voort, en op het eiland San Pietro spreekt men Tabarchino (Ligurië). Het horen van Sardisch — het klinkt verrassend anders dan Italiaans — behoort tot de verrijkende ervaringen van een reis naar Sardinië.
Feesten en Tradities
De feesten van Sardinië zijn geen folklore voor toeristen, maar levende traditie. De belangrijkste:
- Sant'Efisio (1 mei, Cagliari) — Vierdaagse processie met kostuums, ossenkarren en duizenden deelnemers die de heilige 40 km van Cagliari naar Nora en terug begeleiden.
- Sartiglia (Carnaval, Oristano) — Ruiterspelen uit de Spaanse tijd: gemaskerde ruiters proberen in galop een ster met het zwaard te doorboren.
- Mamuthones (januari/carnaval, Mamoiada) — Archaïsche maskerdans met 30-kilo-klokken, waarvan de oorsprong in de voorchristelijke tijd ligt.
- Cavalcata Sarda (mei, Sassari) — Grote kostuumparade met ruiters, dansgroepen en kostuums uit alle regio's van Sardinië.
- Sagre — Dorpsfeesten ter ere van lokale producten: wijn (Jerzu), artisjokken (Masainas), kaas (Fonni), tonijn (Carloforte). Van juni tot oktober bijna elk weekend ergens op het eiland.
