Orgosolo & Mamoiada — Traditie en Rebellie

Orgosolo heeft een ambivalente reputatie: Ooit berucht als bandietenbolwerk van de Barbagia (ontvoeringen, veediefstal, familievete), is het bergdorp vandaag een openluchtmuseum met meer dan 150 murales (muurschilderingen) die de huiswanden van het dorp bedekken. Wat in de jaren 1960 begon als politiek protest — een leraar uit Siena schilderde de eerste beelden tegen een geplande militaire basis — ontwikkelde zich tot een unieke kunstvorm die geschiedenis, politiek en Sardijnse identiteit naar de straat brengt.

De murales vertellen over Sardijns verzet tegen buitenlandse overheersing, over boerenstrijd en landhervorming, over banditisme als sociale rebellie, over internationale politiek (Che Guevara, Mandela, Palestina) en over het Sardijnse dagelijks leven. Een wandeling door Orgosolo is als een les in tegencultuur en Sardijnse trots. Het dorp ligt op 620 meter hoogte in de Supramonte, omgeven door steeneikenbossen en schapenweiden — een wereld die werelden verwijderd lijkt van de Costa Smeralda, slechts 100 kilometer verder naar het noorden.

Mamoiada, 15 kilometer westelijk, is de thuisbasis van een van de oudste en fascinerendste carnavalstradities van Europa: de Mamuthones en Issohadores. De Mamuthones dragen zwarte houten maskers met verwrongen trekken en tot 30 kilogram zware koeienbellen (Campanacci) op hun rug, waarmee ze in een hypnotisch ritme door de straten stampen. De Issohadores in rode jassen zwaaien met lasso's (Soha) en "vangen" toeschouwers. De oorsprong van de traditie verliest zich in de duisternis van de prehistorie — de maskers zouden Dionysische rituelen, diergoden of vruchtbaarheidsriten kunnen voorstellen.

Het Museo delle Maschere Mediterranee in Mamoiada toont de maskertradities van Sardinië en het hele Middellandse Zeegebied — een fascinerend museum dat de archaïsche ziel van het eiland tastbaar maakt. Het carnaval vindt plaats op 17 januari (Sant'Antonio Abate) en op carnavalszondag en -dinsdag — wie deze data meemaakt, ervaart een Sardinië dat geen reisgids adequaat kan beschrijven.