Vikingtijd (793–1066)
De Vikingtijd is de periode die Noorwegen in de wereldgeschiedenis heeft verankerd. Tussen 793 (aanval op het klooster Lindisfarne in Noord-Engeland) en 1066 (slag bij Stamford Bridge) waren Noorse Vikingen de meest gevreesde zeevaarders en krijgers van Europa — maar ook handelaars, ontdekkingsreizigers en kolonisten.
Noorse Vikingen waren vooral westwaarts onderweg (in tegenstelling tot de Zweedse Varjagen, die naar het oosten trokken):
- Ierland & Schotland: Oprichting van Dublin (841), kolonisatie van de Orkney- en Shetlandeilanden
- IJsland: Kolonisatie vanaf 874 door Noorse emigranten, oprichting van het Althing (930) — het oudste parlement ter wereld
- Groenland: Erik de Rode stichtte rond 985 nederzettingen aan de zuidwestkust
- Noord-Amerika: Leif Eriksson bereikte rond het jaar 1000 als eerste Europeaan Noord-Amerika (Vinland) — bijna 500 jaar voor Columbus. De archeologische vindplaats L'Anse aux Meadows in Newfoundland bevestigt dit.
De Vikingen waren geenszins alleen plunderaars. Ze waren uitstekende scheepsbouwers — de drie Vikingschepen in het Vikingskipshuset in Oslo (Osebergschip, Gokstadschip, Tuneschip) getuigen van een vakmanschap dat zijn gelijke in Europa niet kende. Ze waren handelaars (bont, walrusivoor, slaven), wetgevers (Thing-vergaderingen) en verhalenvertellers (saga's).
Harald Hårfagre (Harald Schoonhaar) wordt beschouwd als de eerste koning van een verenigd Noorwegen na de slag bij Hafrsfjord bij Stavanger (ca. 872). Olav Haraldsson (Olav de Heilige, regeerde 1015–1028) christianiseerde Noorwegen en werd na zijn dood in de slag bij Stiklestad (1030) tot nationale heilige verklaard — zijn graf in de Nidarosdom in Trondheim is tot op heden een bedevaartsoord.
