Van Joegoslavië naar onafhankelijkheid
In de Joegoslavische staat (1918–2003)
Na de Eerste Wereldoorlog werd Montenegro in 1918 — tegen de wil van veel Montenegrijnen — met het Koninkrijk Servië verenigd. Koning Nikola ging in ballingschap naar Frankrijk, waar hij in 1921 stierf. De Montenegrijnen waren diep verdeeld: De „Witten" (Bjelaši) wilden de onafhankelijkheid bewaren, de „Groenen" (Zelenaši) waren voorstander van de unie met Servië.
In de Tweede Wereldoorlog was Montenegro het toneel van verbitterde gevechten tussen Duitse en Italiaanse bezetters, partizanen, Tsjetniks en Ustasja. Podgorica werd 70 keer gebombardeerd en bijna volledig verwoest. Na de oorlog werd Montenegro een van de zes deelrepublieken van Joegoslavië onder Tito. Het socialistische tijdperk bracht industrialisatie, onderwijs en infrastructuur — maar ook politieke onderdrukking.
De jaren 1990
Toen Joegoslavië in de jaren 1990 uiteenviel, bleef Montenegro aanvankelijk in een statenunie met Servië (vanaf 2003: „Servië en Montenegro"). Tijdens de Joegoslavische oorlogen was Montenegro niet direct een oorlogsgebied, maar de economische sancties en de NAVO-bombardementen in 1999 (tegen Servië-Montenegro) troffen het land zwaar. Podgorica werd opnieuw gebombardeerd.
Onafhankelijkheid (2006)
Op 21 mei 2006 stemde 55,5% van de Montenegrijnen in een referendum voor de onafhankelijkheid — net boven de vereiste 55%-drempel. Op 3 juni 2006 werd Montenegro de jongste staat van Europa. Sindsdien heeft het land aanzienlijke vooruitgang geboekt:
- 2010: EU-kandidaat-lidstaat
- 2017: NAVO-lid
- Euro als munteenheid (eenzijdig ingevoerd, zonder ECB-lidmaatschap)
- Groeiend toerisme als belangrijkste economische sector
Het EU-toetredingsproces is gaande, maar hervormingen in justitie en rechtsstaat blijven uitdagingen. Montenegro is een land in verandering — tussen traditie en moderniteit, tussen Balkan en West-Europa, tussen bergen en zee.
