De Montenegrijnse mentaliteit

Montenegrijnen staan bekend als trots, gastvrij en ontspannen — en alle drie eigenschappen kloppen. De mentaliteit is gevormd door de bergcultuur, de clancultuur en de eeuwenlange strijd voor onafhankelijkheid.

Čojstvo i Junaštvo — Eer en Heldendom

Het concept „Čojstvo i Junaštvo" (letterlijk: Menselijkheid en Heldendom) is het morele kompas van de Montenegrijnse samenleving. Het verbindt persoonlijke eer, moed, vrijgevigheid tegenover gasten en bescherming van de zwakken. Een Montenegrijnse man (traditioneel) wordt beoordeeld naar deze code — niet naar zijn rijkdom. Dit uit zich in het dagelijks leven in een onwankelbare gastvrijheid: Wie een Montenegrijns huis betreedt, wordt gevoed, met Rakija onthaald en als een familielid behandeld. Een gast afwijzen of slecht behandelen is een ernstige eerkwetsing.

De Montenegrijnse „Luiheid"

Montenegrijnen vertellen graag grappen over hun eigen vermeende luiheid — en er zijn zelfs de humoristische „10 Geboden van de Montenegrijnse Luiheid" (o.a.: „Lig in plaats van te staan, slaap in plaats van te liggen"). In werkelijkheid is deze „luiheid" een levensfilosofie: het genieten van het moment, de weigering zich te laten opjagen, en de overtuiging dat werk het leven moet dienen — niet andersom. Wie langs een Montenegrijns café loopt, ziet mannen die urenlang bij een koffie zitten en discussiëren. Dat is geen inactiviteit — dat is levenskunst.

Religieuze diversiteit

Montenegro is een van de religieus meest diverse landen van de Balkan: ongeveer 72% is Servisch-orthodox, 19% moslim (vooral Bosniakken en Albanezen in het zuiden en oosten), en een kleine katholieke minderheid leeft aan de kust. Deze diversiteit is opmerkelijk vreedzaam: In Kotor staan orthodoxe en katholieke kerken naast elkaar, in Ulcinj moskeeën naast kerken. De religieuze tolerantie is een erfenis van de Montenegrijnse geschiedenis — en een reden voor de trots van de bevolking.