De Dodo — Mauritius' beroemdste bewoner
Geen enkel dier is zo onlosmakelijk verbonden met een plek als de Dodo met Mauritius. De niet-vliegende vogel (Raphus cucullatus) leefde uitsluitend op dit eiland — en werd binnen enkele decennia na de komst van de mens uitgeroeid. Zijn verhaal is een parabel over de kwetsbaarheid van geïsoleerde ecosystemen en de verantwoordelijkheid van de mens.
Wat was de Dodo?
De Dodo was een ongeveer 1 meter grote, niet-vliegende vogel, die in de verte verwant was aan duiven. Hij had geen natuurlijke vijanden op Mauritius en had daarom in de loop van de evolutie zijn vliegvermogen verloren. Tijdgenoten beschreven hem als nieuwsgierig en onbevreesd — hij benaderde de zeelieden argeloos, wat zijn doodvonnis was.
Tegen de populaire voorstelling in als een plompe, domme vogel tonen recentere onderzoeken aan dat de Dodo zeker intelligent was — zijn hersenen waren in verhouding tot zijn lichaam groter dan die van veel andere vogels. Hij was niet „dom" — hij had alleen het ongeluk op een eiland zonder roofdieren te leven en vervolgens plotseling geconfronteerd te worden met mensen, ratten, apen, varkens en honden.
Het uitsterven (ca. 1681)
De Nederlanders en de door hen ingevoerde dieren maakten de Dodo kapot. Ratten aten de eieren (de Dodo nestelde op de grond), apen en varkens vernietigden de leefgebieden, en de matrozen jaagden de tamme vogels als proviand. Rond 1681 — minder dan 100 jaar na de eerste menselijke bewoning — was de Dodo uitgestorven. Geen enkel compleet skelet overleefde; de beste reconstructies zijn gebaseerd op enkele botten en tijdgenoten tekeningen.
De Dodo vandaag
De Dodo is vandaag het nationale symbool van Mauritius — hij siert het wapen, postzegels, bankbiljetten en talloze souvenirs. Paradoxaal genoeg is het bekendste dier van het eiland er een dat geen levend mens ooit heeft gezien. In het Natural History Museum in Port Louis zijn Dodo-botten en -reconstructies te zien. De Dodo is ook een wereldwijd symbool voor natuurbescherming geworden — de uitdrukking „dead as a dodo" (zo dood als een Dodo) herinnert eraan dat uitsterven definitief is.
