Maatschappij & Samenleving

De bevolking van Maleisië (ca. 34 miljoen) bestaat uit drie hoofdgroepen:

• Bumiputera (69 %): Letterlijk „Zonen van de Aarde" — Maleisiërs (de grootste groep) en de inheemse volkeren van Borneo (Iban, Bidayuh, Kadazan-Dusun e.a.) evenals de Orang Asli op het schiereiland. Volgens de grondwet moeten Maleisiërs moslim zijn — Maleisiër en moslim zijn in Maleisië onlosmakelijk verbonden. De Bumiputera genieten door het NEP-beleid privileges op het gebied van onderwijs, economie en huisvesting.
• Chinese Maleisiërs (23 %): Afstammelingen van de arbeiders die in de 19e eeuw voor de tinmijnen kwamen. Ze domineren de economie, de handel en het ondernemerschap. Religieus divers: boeddhisten, taoïsten, christenen. De Peranakan (Baba-Nyonya) — afstammelingen van Chinese handelaren en Maleisische vrouwen — hebben een unieke mengcultuur met eigen eten, taal en tradities (vooral in Penang en Malakka).
• Indiase Maleisiërs (7 %): Vooral Tamils, wier voorouders op de rubberplantages werkten. Voornamelijk hindoes, maar ook moslims en christenen. Batu Caves is hun belangrijkste religieuze centrum.

In het dagelijks leven coëxisteren de groepen vreedzaam, maar er is weinig echte vermenging: Elke etniciteit heeft zijn eigen scholen, wijken, feesten en sociale netwerken. De Maleisische regering propageert het ideaal „1Malaysia" — de realiteit is complexer. Wat Maleisië bijeenhoudt, is paradoxaal genoeg het eten: Bij de hawker-stall zitten Maleisiërs, Chinezen en Indiërs naast elkaar en eten — zij het verschillende gerechten.

De islam is staatsgodsdienst — en toch is Maleisië geen Saoedi-Arabië. De Maleisische interpretatie van de islam is gematigder dan in de meeste Arabische landen, en de grondwet garandeert godsdienstvrijheid voor alle burgers. In de praktijk betekent dit: Moskeeën, boeddhistische tempels, hindoestaanse heiligdommen en christelijke kerken staan vaak op slechts enkele straten van elkaar verwijderd.

Echter: De islam is alleen voor Maleisiërs bindend. Maleisiërs vallen onder de sharia (islamitisch recht) in familiezaken (huwelijk, scheiding, erfenis), terwijl Chinezen en Indiërs het civiele recht volgen. Een Maleisische moslim kan Maleisië niet officieel verlaten — de islam verlaten is theoretisch mogelijk, maar bureaucratisch bijna onmogelijk en sociaal een taboe.

Voor toeristen zijn de gevolgen minimaal: Je mag moskeeën bezoeken (buiten gebedstijden, met bedekte knieën en schouders — gewaden worden vaak verstrekt), alcohol drinken (in niet-moslimrestaurants, bars en hotels — niet in Kelantan/Terengganu) en dragen wat je wilt (op stranden en in toeristische gebieden). Ramadan beïnvloedt het reizen nauwelijks — overdag zijn de straten rustiger, maar 's avonds worden de Ramadan-bazaren (Pasar Ramadhan) de beste foodfestivals van het land.