De ongelooflijke bevolkingsgeschiedenis
De bevolkingsgeschiedenis van Madagaskar is een van de meest verbazingwekkende verhalen van de mensheid. Het eiland ligt 400 km van de Afrikaanse kust — maar zijn eerste bewoners kwamen niet uit Afrika, maar uit Zuidoost-Azië, meer dan 6.000 km verderop.
De Austronesiërs (ongeveer 2.000 jaar geleden)
Ongeveer 1.500–2.000 jaar geleden bereikten Austronesische zeevaarders uit het huidige Borneo en Sulawesi (Indonesië) in outrigger-kano's de Indische Oceaan — een van de langste zeereizen in de geschiedenis. Ze brachten de rijstteelt, de outrigger-kano's (pirogues), de taal (Malagasy is verwant aan Maleis, niet aan Afrikaanse talen!) en cultuurgewassen zoals bananen, taro en kokosnoot mee.
DNA-analyses bevestigen: Ongeveer 50% van de genenpool van de huidige Malagassiërs is Austronesisch, 50% Afrikaans (Bantu). In het hoogland, bij de Merina en Betsileo, overheerst de Aziatische invloed — herkenbaar aan de gelaatstrekken, de rijstcultuur en de rijstterrassen die aan Bali doen denken. Aan de kust overheerst de Afrikaanse invloed.
Latere immigratiegolven
Vanaf de 8e eeuw kwamen Bantu-volkeren uit Oost-Afrika, Arabische handelaren brachten de islam naar de kustgebieden, en Indiase kooplieden lieten sporen na in de handel. In de 17e/18e eeuw gebruikten Europese piraten de oostkust als basis — het Île Sainte-Marie was een berucht piratenhoofdkwartier.
Het Koninkrijk Madagaskar
In de 18e eeuw slaagde koning Andrianampoinimerina (1787–1810) erin het Merina-volk te verenigen en de controle over het centrale hoogland te verkrijgen. Zijn zoon Radama I. (1810–1828) breidde het koninkrijk uit tot bijna het gehele eiland en opende Madagaskar voor Europese missionarissen en diplomaten.
Opmerkelijk: Madagaskar werd gedurende lange periodes geregeerd door machtige koninginnen. Ranavalona I. (1828–1861) is de beroemdste — een heerseres die alle Europeanen verdreef, het christendom verbood en Madagaskar met ijzeren hand onafhankelijk hield. In het Westen wordt ze vaak als „wrede koningin" afgeschilderd, in Madagaskar wordt ze door velen beschouwd als een verdediger van de soevereiniteit.
Franse koloniale periode (1896–1960)
In 1896 werd Madagaskar een Franse kolonie. De laatste koningin Ranavalona III. werd naar Algerije verbannen. De koloniale periode bracht infrastructuur (spoorwegen, wegen), maar ook dwangarbeid, landonteigening en culturele onderdrukking. De opstand van 1947 werd brutaal neergeslagen — tot wel 100.000 Malagassiërs stierven.
Onafhankelijkheid (26 juni 1960)
Op 26 juni 1960 werd Madagaskar onafhankelijk. De decennia daarna werden gekenmerkt door politieke instabiliteit, militaire staatsgrepen en economische achteruitgang. Vandaag de dag is Madagaskar een van de armste landen ter wereld — ondanks zijn ongelooflijke natuurlijke rijkdom. 75% van de bevolking leeft onder de armoedegrens.
