Van Ragusium tot Republiek
Dubrovnik werd in de 7e eeuw gesticht — toen vluchtelingen uit de verwoeste Romeinse stad Epidaurum (nu Cavtat) hun toevlucht zochten op het rotsachtige schiereiland Lausa. De Latijnse nederzetting Ragusium groeide snel: strategisch gelegen aan de Adriatische kust, werd het een handelsknooppunt tussen Oost en West.
De Republiek Ragusa (1358–1808)
In de 14e eeuw bevrijdde Ragusa zich van de Venetiaanse invloed en werd een onafhankelijke republiek — een stadstaat met een eigen senaat, eigen vloot en eigen munt. Ragusa was in zijn bloeitijd een van de belangrijkste zee-republieken van het Middellandse Zeegebied:
- 1416: Ragusa was een van de eerste samenlevingen ter wereld die de slavenhandel afschafte — meer dan 400 jaar voor Groot-Brittannië.
- Diplomatiek vernuft: Ingekapseld tussen het Ottomaanse Rijk en Venetië overleefde Ragusa door slimme diplomatie: Men betaalde de sultan schatting, onderhield tegelijkertijd handelsrelaties met Venetië en de paus en behield zo de onafhankelijkheid.
- Handelsvloot: In de bloeitijd bezat Ragusa meer dan 200 schepen — de derde grootste vloot in de Middellandse Zee. De handel reikte van Constantinopel tot Engeland.
- Vrijheid als hoogste waarde: Boven de Pile-poort staat tot op de dag van vandaag het motto van de republiek: „Libertas" (Vrijheid). Ragusa definieerde zich door zijn onafhankelijkheid — een erfenis die Dubrovnik tot op heden kenmerkt.
De aardbeving van 1667
Op 6 april 1667 verwoestte een verwoestende aardbeving grote delen van de stad. Meer dan 5.000 mensen stierven — de helft van de bevolking. De daaropvolgende brand vernietigde wat door de beving gespaard was gebleven. Alleen het Sponza-paleis en de stadsmuren overleefden de ramp. De wederopbouw in barokstijl — uniform, elegant, harmonieus — bepaalt tot op heden het stadsbeeld.