Rijstterrassen & het Subak-systeem (UNESCO)

De rijstterrassen zijn Bali's meest iconische landschap — en veel meer dan alleen een mooi decor. Ze zijn het resultaat van een meer dan 1.000 jaar oud irrigatiesysteem genaamd Subak, dat in 2012 tot UNESCO-werelderfgoed werd verklaard.

Het Subak is een coöperatieve waterverdeling: Alle rijstboeren van een stroomgebied organiseren zich in een Subak-gemeenschap en verdelen het water van de rivieren en bronnen eerlijk onder elkaar — aangestuurd door een complex systeem van kanalen, sluizen, tunnels en dammen, dat zich over hoogteverschillen van tot wel 1.000 meter uitstrekt.

Het bijzondere: De waterverdeling wordt niet door de staat geregeld, maar door de watertempels. De hoogste watertempel, Pura Ulun Danu Batur, coördineert de verdeling voor heel Bali. Elke Subak heeft zijn eigen kleine watertempel. De priesters bepalen de plant- en oogstcycli — in overleg met het water, de maan en de goden. Dit systeem werkt al meer dan 1.000 jaar beter dan welke staatsbureaucratie dan ook.

Beroemde rijstterrassen:

• Jatiluwih (UNESCO) — De uitgestrektste terrassen, 600 ha, spectaculair uitzicht op de Batukaru. Minder druk dan Tegallalang.
• Tegallalang (bij Ubud) — De Instagram-beroemde terrassen. Prachtig, maar overvol en gecommercialiseerd (schommels, cafés).
• Sidemen (Oost-Bali) — De mooiste terrassen weg van de massa, met Agung-panorama.