Vroege Geschiedenis & Koloniale Tijd

Zuid-Afrika is de Wieg van de Mensheid — in de Cradle of Humankind bij Johannesburg zijn de oudste hominide fossielen ter wereld gevonden, tot wel 3,67 miljoen jaar oud (Little Foot). De San (Bosjesmannen) bewoonden zuidelijk Afrika al minstens 20.000 jaar en lieten duizenden rotsschilderingen achter in de Drakensbergen en de Cederberg-regio.

Vanaf de 3e eeuw migreerden Bantoe-sprekende volkeren (voorouders van de huidige Zulu, Xhosa, Sotho en anderen) van Centraal-Afrika naar het zuiden. Zij brachten landbouw, veeteelt en ijzerbewerking mee.

In 1652 stichtte Jan van Riebeeck voor de Nederlandse Oost-Indische Compagnie een bevoorradingsstation aan de Kaap — het begin van de Europese vestiging. De nakomelingen van de Nederlanders, Duitsers en Fransen (Hugenoten) werden de Boeren (Afrikaans: „Boeren"), die hun eigen taal (Afrikaans) en cultuur ontwikkelden.

De Britten namen in 1795 de Kaap over en dreven de Boeren het binnenland in (de „Grote Trek" vanaf 1836). Dit leidde tot conflicten met de Zulu (Slag bij Bloedrivier 1838) en uiteindelijk tot de Boerenoorlogen (1880–1881 en 1899–1902), waarin de Britten de Boerenrepublieken veroverden — met inzet van de eerste concentratiekampen ter wereld.