Onafhankelijkheidsoorlogen & William Wallace
Edward I. en de crisis van de kroon
In 1286 stierf de Schotse koning Alexander III, en Engeland zag zijn kans. Koning Edward I. van Engeland (de „Hammer der Schotten") maakte gebruik van een troonstrijd om zichzelf tot opperheer van Schotland uit te roepen. Hij roofde de Stone of Destiny (de kroningssteen) en bracht deze naar Westminster — een daad die de Schotse ziel diep verwondde.
William Wallace (1270–1305)
William Wallace is de nationale held van Schotland — een lage edelman die in 1297 een rebellenleger tegen de Engelse bezetting leidde en in de Slag bij Stirling Bridge een numeriek superieur Engels leger vernietigend versloeg. Wallace werd benoemd tot Guardian of Scotland, maar werd in 1305 verraden, gevangengenomen en in Londen op brute wijze geëxecuteerd (opgehangen, uitgerekt en gevierendeeld). Zijn offer maakte hem tot een onsterfelijk symbool van de Schotse vrijheidswil. Het Wallace Monument bij Stirling (67 m hoge toren) eert zijn nagedachtenis. De film „Braveheart" (1995) is historisch twijfelachtig, maar heeft Wallace wereldwijd bekend gemaakt.
Robert the Bruce (1274–1329)
Waar Wallace faalde, triomfeerde Robert the Bruce. Hij liet zich in 1306 tot koning kronen, voerde een jarenlange guerrillaoorlog tegen de Engelsen en won in 1314 de Slag bij Bannockburn — Schotlands grootste militaire overwinning. In 1320 formuleerde de Declaration of Arbroath het recht op onafhankelijkheid — een van de invloedrijkste teksten in de politieke geschiedenis. In 1328 erkende Engeland de onafhankelijkheid van Schotland.
