Alghero, Bosa & het Westen

Alghero is uniek in Sardinië — en in heel Italië. De stad aan de noordwestkust werd in de 14e eeuw door de Catalaanse kolonisten gesticht en heeft tot op heden haar Catalaanse karakter behouden. In de oude stad hoor je nog steeds het Algheresisch (een Catalaans dialect), straatnaamborden zijn tweetalig, en de architectuur herinnert met haar gotische ramen en smeedijzeren balkons meer aan Barcelona dan aan Cagliari.

De oude stad (Città Vecchia) is een vesting op een schiereiland, omgeven door machtige stadsmuren en zeven torens, die direct boven de zee troont. De Bastioni (stadsmuren) vormen een van de mooiste promenades van Sardinië — hier flaneer je bij zonsondergang boven de zee, langs de torens Torre di San Giovanni en Torre della Polveriera, met uitzicht op Capo Caccia aan de horizon. In de straatjes daarachter vind je gotische kerken (de Cattedrale di Santa Maria met haar achthoekige klokkentoren), koraalwinkels (Alghero is de „koraalstad" — het rode koraal van Capo Caccia wordt al eeuwenlang tot sieraden verwerkt), wijnbars en visrestaurants.

De Riviera del Corallo (Koraalkust) strekt zich noordelijk en zuidelijk van Alghero uit: Lange zandstranden zoals de Lido di Alghero en de Spiaggia di Maria Pia (een pijnboombos direct aan het fijne zand) liggen op slechts enkele minuten lopen van het centrum. De baaien ten noorden van de stad (Mugoni, Lazzaretto) bieden helder water en zijn minder druk. Alghero is ook een uitstekende duiklocatie — de onderwatergrotten bij Capo Caccia en de rode koraalriffen zijn populair bij duikers uit heel Europa.

In het achterland van Alghero ligt de Nekropolis van Anghelu Ruju — een van de grootste prehistorische begraafplaatsen van de Middellandse Zee met 38 rotsgraven (Domus de Janas, „Feeënhuizen") uit het Neolithicum (3300–2700 v. Chr.). En slechts 20 minuten verderop bevindt zich de Nuraghe Palmavera — een goed bewaard gebleven bronstijdnederzetting met ronde toren en vergaderhut.

De Grotta di Nettuno (Neptungrot) bij Capo Caccia is een van de spectaculairste druipsteengrotten van de hele Middellandse Zee en Sardinië's meest bezochte natuurattractie. De enorme grot strekt zich uit over vier kilometer in het binnenste van de steile klif (ca. 200 meter zijn toegankelijk) en herbergt een ondergrondse zoutmeer (Lago La Marmora), massieve stalactieten en stalagmieten en kalksteenformaties die als de zuilen van een gotische kathedraal lijken.

De grot is op twee manieren bereikbaar — en beide zijn een belevenis op zich. Per boot vanuit Alghero (ca. 25 min., 16€ heen/terug + 13€ entree) vaar je langs de grillige kust van Capo Caccia, langs kliffen, zeegrotten en wildernis, tot aan de ingang van de grot op zeeniveau. Te voet via de beroemde Escala del Cabirol (Trap van de Reeën): 654 treden, uitgehouwen in de rots, leiden langs de steile klif van Capo Caccia 110 meter naar beneden naar de ingang van de grot. De afdaling is spectaculair — de klim inspannend, maar met onvergetelijke uitzichten over de kust.

In het binnenste van de grot imponeren de orgelpijp-stalactieten, de enorme zuil „Acquasantiera" (Wijwaterbekken), zalen met namen als „Salone delle Rovine" en „Tribuna della Musica", en het stille, donkergroene meer, waarvan het wateroppervlak de druipstenen weerspiegelt. De temperatuur in de grot ligt constant op 16°C — neem een jas mee! De rondleiding duurt ca. 35 minuten en is beschikbaar in het Italiaans en Engels.

Het Capo Caccia zelf is een natuurreservaat van wilde schoonheid: 168 meter hoge steilkliffen, vale gieren (een van de weinige broedplaatsen in Italië), macchia en een vuurtoren aan het einde van de weg. De rit van Alghero naar het Capo (25 km) is al een panoramaroute door pijnboombos en olijfgaarden.

Bosa is een van de schilderachtigste stadjes van Sardinië — en van de hele Middellandse Zee. Aan de oever van de Fiume Temo (Sardinië's enige bevaarbare rivier) nestelen pastelkleurige huizen in roze, oker, hemelsblauw en lavendel zich tegen een heuvel, overtroffen door het Kasteel Malaspina (12e eeuw, genoemd naar de Toscaanse adellijke familie). Het beeld van Bosa — de rivier, de kleurrijke huizen, het kasteel erboven — behoort tot de iconischste van Sardinië.

De oude stad (Sa Costa) bestaat uit steile, kronkelige straatjes die de heuvel naar het kasteel opklimmen. Hier staan eeuwenoude stenen huizen, bloeiende bougainvillea hangt over de balkons, en katten zonnen zich op warme traptreden. In het Kasteel Malaspina bevinden zich de overblijfselen van een gotische kapel (Nostra Signora de Sos Regnos Altos) met zeldzame fresco's uit de 14e eeuw. Vanaf de kantelen biedt zich een panorama over de daken, de rivier en de bergen in het achterland.

Aan de rivierkant staan de Sas Conzas — voormalige leerlooierijen uit de 18e/19e eeuw, tegenwoordig deels omgebouwd tot kunstgalerijen en cultuurcentra. Bosa staat ook bekend om zijn Malvasia di Bosa — een amberkleurige dessertwijn, die volgens oude methode in kastanjevaten rijpt en tot de beste zoete wijnen van Italië behoort. Een proeverij in een van de kleine wijnkelders hoort bij de Bosa-ervaring.

De kustweg van Alghero naar Bosa (SP105, 45 km) is een van de spectaculairste kustwegen van Sardinië: Hij slingert zich over kliffen, door macchia en langs eenzame baaien, met de diepblauwe zee 100 meter onder je. Het strand Bosa Marina bij de riviermonding is breed, zanderig en gezinsvriendelijk, met een oude eilandkerk (Isola Rossa) aan het zuidelijke einde.

Het Sinis-schiereiland ten westen van Oristano is een van Sardinië's best bewaarde geheimen: een vlak, door de wind geteisterd landschap van duinen, lagunes en rijstvelden, dat aan de Camargue doet denken. Hier komen archeologie, natuur en geologische wonderen samen — en de toeristenmassa's blijven weg.

Tharros is een van de fascinerendste opgravingen van Sardinië: De Fenicisch-Romeinse stad (8e eeuw v. Chr.–11e eeuw n. Chr.) ligt op een smalle landtong met uitzicht op de zee aan beide zijden. De overblijfselen omvatten Fenicische tempelcomplexen, Romeinse thermen met mozaïeken, straten, cisternen en zuilen — alles tegen de achtergrond van de diepblauwe zee en de Spaanse wachttoren Torre di San Giovanni op de heuvel erboven. Bij zonsondergang, wanneer de stenen goudkleurig oplichten en de zee zilverachtig glinstert, is Tharros een van de meest sfeervolle archeologische plekken van de Middellandse Zee.

De Spiaggia di Is Arutas is een geologisch wonder: In plaats van zand bestaat het strand uit kleine kwartskorrels in wit, roze, groen en amber — gladgeslepen, helder en uniek in Europa. Het water is kristalhelder en de baai is omgeven door scheefgewaaide rotsen. Let op: Het meenemen van de kwartskorrels is streng verboden (tot 3.000€ boete!) — de voorraden hebben al geleden onder souvenirverzamelaars. In de buurt ligt de Spiaggia di Maimoni met een vergelijkbaar kwartsstrand, maar nog minder bezocht.

De Stagno di Cabras (Lagune van Cabras) is een van de belangrijkste wetlands van Sardinië: Flamingo's, zilverreigers en honderden trekvogelsoorten rusten hier. Het stadje Cabras herbergt het Museo Civico met de sensationele Giganten van Mont'e Prama — levensgrote zandsteenfiguren (2,5 m hoog) uit de 9e–8e eeuw v. Chr., die in 1974 bij toeval werden ontdekt en de oudste grootformaat steensculpturen van het Middellandse Zeegebied vertegenwoordigen. De gerestaureerde krijgers, boogschutters en boksers zijn een archeologische sensatie en alleen al de reis naar Cabras waard.