Musea

Het Nationaal Archeologisch Museum van Athene (Ethniko Archaiologiko Mouseio) is een van de belangrijkste archeologische musea ter wereld — en wie ook maar de geringste interesse in antieke geschiedenis heeft, zal hier uren doorbrengen. De collectie omvat meer dan 11.000 tentoongestelde objecten uit 7.000 jaar Griekse geschiedenis: van neolithische idolen tot Myceens goud tot Romeinse portretten.

De hoogtepunten zijn legendarisch:

• Masker van Agamemnon (Zaal 4): Het gouden dodenmasker uit Mycene (ca. 1550 v. Chr.), dat Heinrich Schliemann in 1876 ontdekte en triomfantelijk telegrafeerde: „Ik heb het gezicht van Agamemnon gezien." (Spoiler: Het was iemand anders, het masker is ouder dan de Trojaanse oorlog. Toch adembenemend.)
• Jockey van Artemision (Zaal 21): Het levensgrote bronzen beeld van een jockey op zijn galopperend paard, geborgen uit een scheepswrak. De spanning in de spieren, de gezichtsuitdrukking van de jongen — bronskunst op het absolute hoogtepunt.
• Zeus/Poseidon van Artemision (Zaal 15): Het beroemde 2,10 meter hoge bronzen beeld van een god in het moment van de worp — Zeus met de bliksemschicht of Poseidon met de drietand? Al decennia lang discussiëren geleerden hierover. Hoe dan ook: perfecte anatomie, perfecte dynamiek.
• Antikythera-mechanisme (Zaal 38): De oudste bekende analoge computer ter wereld (ca. 100 v. Chr.), een verroest tandwielwerk dat de posities van zon, maan en planeten kon berekenen. De techniek was zo geavanceerd dat pas in de 14e eeuw weer iets vergelijkbaars werd gebouwd.
• Cycladenidolen (Zaal 6): De minimalistische witte marmeren figuren van de Cycladen (3e millennium v. Chr.) — gezichten zonder trekken, lichamen gereduceerd tot geometrische vormen. Ze zien eruit als werken van Brancusi of Modigliani en hebben de moderne kunst diepgaand beïnvloed.
• Fresco's van Thera (Zaal 48): De 3.600 jaar oude muurschilderingen uit Akrotiri (Santorini) tonen een verbazingwekkend levendige Minoïsche wereld: boksende kinderen, apen die op rotsen klimmen, lelies en zwaluwen in de lente, een vlootparade. Kleuren als gisteren geschilderd.

Plan minstens 3 uur in, beter een halve dag. Het museum ligt in de wijk Exarchia — combineer het bezoek met een wandeling door de alternatieve wijk en een goedkope lunch in een van de omliggende tavernes.

Het Benaki Museum is het universalmuseum van Athene — en een perfecte plek om de hele Griekse geschiedenis in een middag te doorlopen. De collectie van kunstmecenas Antonis Benakis omvat alles van de steentijd tot de 20e eeuw: prehistorische goudsmeedkunst, Byzantijnse iconen, Foustanellas (de traditionele plooibroeken van de Evzonen), Ottomaanse zijden stoffen, schilderijen van de Griekse onafhankelijkheidsstrijd en werken van El Greco.

Het gebouw zelf — een elegante neoklassieke villa aan de voet van de Kolonaki-wijk — is de moeite waard om te zien. Het dakterras-café heeft een van de beste uitzichten over Athene op de Akropolis en de Lykabettus. Donderdag is de toegang gratis en is het museum tot 24.00 uur geopend — een van de beste gratis avonden in Athene.

Het Museum voor Cycladische Kunst (Museum of Cycladic Art) herbergt een van de belangrijkste collecties van Cycladische kunst ter wereld — die raadselachtige witte marmeren figuren (3200-2000 v. Chr.), die met hun gereduceerde vormentaal als voorlopers van de moderne sculptuur lijken. Picasso en Modigliani waren erdoor geobsedeerd.

Het middelpunt is de Collectie Nicholas P. Goulandris met meer dan 350 objecten: van kleine 10-cm-figuren tot de bijna levensgrote vrouwenfiguur (1,40 m). Vooral fascinerend: Niemand weet precies waarvoor de figuren dienden. Grafgiften? Godenvoorstellingen? Vruchtbaarheidssymbolen? De vlakke, gezichtsloze vormen geven hun geheim niet prijs.

Op de begane grond en bovenverdiepingen: Griekse en Cypriotische kunst van de bronstijd tot de oudheid. Regelmatig uitstekende tijdelijke tentoonstellingen van hedendaagse kunst in dialoog met de oudheid.

Griekenland was meer dan 1.000 jaar Byzantijns — en wie dit deel van de geschiedenis negeert, begrijpt het land maar half. Het Byzantijnse Museum in een Florentijnse villa uit de 19e eeuw toont meer dan 25.000 objecten uit de vroegchristelijke, Byzantijnse en post-Byzantijnse periode: iconen van onvoorstelbare schoonheid, mozaïeken, kerkelijke inrichting, handschriften en sieraden.

Hoogtepunten: de vroegchristelijke mozaïeken, de iconencollectie (waaronder werken uit de 13e-16e eeuw, die tot de oudste van Griekenland behoren) en de gereconstrueerde Byzantijnse basiliek in de kelder. Het museum wordt door de meeste toeristen genegeerd — een fout voor iedereen die geïnteresseerd is in kunst en religieuze geschiedenis.