Haïtiaanse heerschappij & onafhankelijkheid (1795–1865)

De geschiedenis wordt nu ingewikkeld — en verklaart veel over de huidige relatie tussen de Dominicaanse Republiek en Haïti.

Franse en Haïtiaanse bezetting

In 1795 stond Spanje het oostelijke deel van het eiland in de Vrede van Bazel af aan Frankrijk. In 1801 marcheerde de Haïtiaanse vrijheidsstrijder Toussaint Louverture het oosten binnen en verenigde kortstondig het gehele eiland. In 1804 verklaarde Haïti zijn onafhankelijkheid van Frankrijk — de eerste succesvolle slavenrevolutie in de geschiedenis. Het oostelijke deel wisselde in de daaropvolgende jaren tussen Spaanse, Franse en Haïtiaanse controle.

De Haïtiaanse bezetting (1822–1844)

In 1822 annexeerde de Haïtiaanse president Jean-Pierre Boyer het gehele oostelijke deel. De 22-jarige Haïtiaanse heerschappij bracht de afschaffing van de slavernij (een positief erfgoed), maar ook de onteigening van kerkelijk land, de sluiting van de universiteit en de gedwongen overname van Franse wetten — maatregelen die de Spaanssprekende bevolking diep verbitterden.

De onafhankelijkheid (27 februari 1844)

Op 27 februari 1844 riep de geheime beweging La Trinitaria onder leiding van Juan Pablo Duarte, Francisco del Rosario Sánchez en Ramón Matías Mella de onafhankelijkheid van de Dominicaanse Republiek uit — niet van Spanje, maar van Haïti. Het is het enige geval in de geschiedenis waarin een land zijn onafhankelijkheid verklaarde van een ander voormalig gekoloniseerd land. Duarte, Sánchez en Mella zijn de grondleggers (Padres de la Patria) — hun overblijfselen rusten in het mausoleum van het Parque Independencia in Santo Domingo.

De 27e februari is de belangrijkste feestdag van het land (Día de la Independencia), gevierd met parades, muziek en vuurwerk.