Tweede Wereldoorlog

Op 10 mei 1940 viel nazi-Duitsland het neutrale Nederland binnen. Ondanks wanhopige weerstand capituleerde het Nederlandse leger na slechts vijf dagen — nadat de luchtmacht op 14 mei het centrum van Rotterdam in puin had gelegd (meer dan 800 doden, 80.000 daklozen, het hele stadscentrum verwoest). Het was een van de eerste grootschalige bombardementen van een stad in de oorlog.

Bezetting en Holocaust

De vijfjarige bezetting was brutaal. Nergens in West-Europa was de Holocaust zo verwoestend als in Nederland: Van de ongeveer 140.000 Nederlandse Joden werden er meer dan 100.000 vermoord — 75% van de Joodse bevolking, het hoogste percentage in West-Europa. Het dagboek van Anne Frank is het bekendste getuigenis van deze tragedie, maar er zijn duizenden andere verhalen.

De Hongerwinter 1944/45 was de laatste ramp: Na de mislukte bevrijdingspoging bij Arnhem (Operatie Market Garden, september 1944) leed het westen van Nederland honger. Meer dan 20.000 mensen stierven van honger en kou. Tulpenbollen en suikerbieten werden voedsel.

Bevrijding en wederopbouw

Op 5 mei 1945 werd Nederland bevrijd — voornamelijk door Canadese troepen, waarvoor de Nederlanders tot op de dag van vandaag dankbaar zijn. De 5e mei is een nationale feestdag (Bevrijdingsdag). De wederopbouw was opmerkelijk: Rotterdam besloot niet te reconstrueren, maar modern en gedurfd opnieuw te bouwen — een beslissing die de stad tot architectuurhoofdstad van Europa maakte.