Natuur & Milieu
Mekong — De levensader
De Mekong (ແມ່ນ້ຳຂອງ, „Mae Nam Khong" — „Moeder van alle rivieren") is de levensader van Laos. De op drie na langste rivier van Azië (4.350 km) stroomt over 1.900 km door of langs Laos — hij vormt de gehele westgrens met Thailand en Myanmar. Voor de Laotianen is de Mekong alles: transportweg, voedselbron (visserij), irrigatie en spiritueel symbool.
De toenemende bebouwing door stuwdammen (in Laos en stroomopwaarts in China) is de grootste ecologische bedreiging. Laos heeft zichzelf uitgeroepen tot de „Batterij van Zuidoost-Azië" — waterkracht voor de export naar Thailand en Vietnam. De gevolgen voor het Mekong-ecosysteem zijn dramatisch: veranderde stroomsnelheid, dalende visbestanden, sedimentgebrek.
Karstlandschap
De kalksteenkarstbergen in het noorden (Nong Khiaw, Vang Vieng, langs de Nam Ou) behoren tot de meest spectaculaire landschappen van Zuidoost-Azië. De bergen zijn doorboord met grotten, die over duizenden jaren door water zijn uitgesleten — sommige dienen als tempel, sommige als schuilplaats in oorlog, sommige als onontdekte wonderen.
Flora & Fauna
Laos is voor meer dan 70% bebost — meer dan enig ander land in Zuidoost-Azië (ter vergelijking: Thailand 30%, Vietnam 40%). In de dichte bossen leven:
- Gibbons: De „Gibbon Experience" in het Bokeo Nature Reserve (boomhutten + ziplines in het oerwoud) biedt ontmoetingen met witwanggibbons.
- Aziatische olifanten: Wild in het Nakai-Nam-Theun Nationaal Park. Gedomesticeerde olifanten in olifantenkampen (let op ethische aanbieders!).
- Irrawaddy-dolfijnen: De laatste zoetwaterdolfijnen in de Mekong, bij de 4000 Islands. Ernstig bedreigd.
- Indochinese tijgers, luipaarden, zonneberen: Extreem zeldzaam, maar nog aanwezig in afgelegen beschermde gebieden.
- Teak, palissander, bamboe: De bossen van Laos herbergen waardevolle houtsoorten — illegale houtkap is een groot probleem.
UXO — De onzichtbare erfenis van de oorlog
De niet-ontplofte clustermunitie (UXO, Unexploded Ordnance) is Laos' zwaarste milieu- en mensenrechtenlast. In 15 van de 18 provincies liggen UXO in de grond. Meer dan 50.000 mensen zijn sinds 1973 door UXO gedood of gewond geraakt. De opruiming (door MAG, UXO Lao, HALO Trust) zal nog decennia duren.
Voor reizigers betekent dit: Altijd op gemarkeerde paden blijven, vooral in de provincies Xieng Khouang (Phonsavan), Savannakhet en langs het voormalige Ho-Chi-Minh-pad. Het COPE Centre in Vientiane en het MAG Centre in Phonsavan zijn verplichte bezoeken.
Achtung
UXO is geen abstract probleem — het is een dodelijke realiteit. Verlaat NOOIT gemarkeerde paden in landelijke gebieden, vooral in het oosten en noordoosten van het land. Raak geen metalen voorwerpen op de grond aan. Let op rood-witte markeringen. Een donatie aan COPE (cope.org) of MAG is een van de zinvolste dingen die je voor Laos kunt doen.
