Geschiedenis

Lan Xang — Het Land van de Miljoen Olifanten (1354–1707)

De geschiedenis van Laos als zelfstandige natie begint in 1354, toen koning Fa Ngum het koninkrijk Lan Xang (ລ້ານຊ້າງ, „Land van de Miljoen Olifanten") stichtte — een van de grootste en machtigste rijken van Zuidoost-Azië. Op zijn hoogtepunt strekte het zich uit over het huidige Laos, het noordoosten van Thailand (Isan) en delen van Cambodja en Vietnam.

Fa Ngum bracht het Theravada-boeddhisme naar Laos en de heilige Phra Bang — een gouden Boeddhabeeld dat de stad Luang Prabang zijn naam gaf. Het koninkrijk beleefde zijn bloeitijd onder koning Setthathirath (1548–1571), die de hoofdstad naar Vientiane verplaatste en het nationale symbool Pha That Luang liet bouwen.

In 1707 viel Lan Xang uiteen in drie rivaliserende koninkrijken: Luang Prabang, Vientiane en Champasak — die door de machtigere buren Thailand (Siam) en Vietnam als speelbal werden gebruikt.

Frans-Indochina (1893–1953)

In 1893 werd Laos onderdeel van Frans-Indochina. De Fransen behandelden Laos als bufferzone tussen het Britse Birma en het steeds expansievere Siam — het land had voor hen weinig economische waarde. Ze lieten echter wel sporen na: Baguettes, koffie, koloniale architectuur en een onderwijssysteem dat echter alleen toegankelijk was voor een kleine elite.

De Fransen verenigden de drie koninkrijken weer en stelden de koning van Luang Prabang aan als constitutionele monarch. Vientiane werd uitgebouwd tot koloniale hoofdstad — de boulevards, de Patuxai en de villa's stammen uit deze tijd.

De Secret War (1964–1973) — Het meest gebombardeerde land ter wereld

De Secret War is het donkerste en minst bekende hoofdstuk van de Vietnamoorlog. Terwijl de wereld naar Vietnam keek, voerden de VS een geheime bombardementscampagne tegen Laos — zonder oorlogsverklaring, zonder medeweten van het Amerikaanse Congres:

• 9 jaar lang (1964–1973) wierpen Amerikaanse bommenwerpers gemiddeld elke 8 minuten een bom op Laos — 24 uur per dag, 7 dagen per week.
• 2 miljoen ton bommen in totaal — meer dan op Duitsland en Japan samen in de Tweede Wereldoorlog. Laos is het meest gebombardeerde land ter wereld per hoofd van de bevolking.
• 270 miljoen clustermunitiebommen werden afgeworpen. Elke bom viel uiteen in honderden kleine „Bombies" — tennisbalgrote explosieven. Geschat wordt dat 80 miljoen daarvan niet explodeerden en tot op de dag van vandaag als dodelijke tijdbommen in de grond liggen.
• Het doel was de vernietiging van het Ho-Chi-Minh-pad, waarover Noord-Vietnam voorraden naar het zuiden vervoerde. Het pad liep over Laotiaans grondgebied.
• Tegelijkertijd ondersteunde de CIA de Hmong-guerrilla onder generaal Vang Pao in de strijd tegen de communistische Pathet Lao.

De gevolgen zijn tot op de dag van vandaag verwoestend: Meer dan 20.000 mensen zijn sinds het einde van de oorlog gedood of verminkt door niet-ontplofte clustermunitie (UXO) — veel daarvan kinderen, die de kleine „Bombies" voor speelgoed aanzien.

Laos vandaag

Sinds 1975 is Laos een socialistische eenpartijrepubliek onder de Laotiaanse Revolutionaire Volkspartij (LRVP). De laatste koning werd naar een heropvoedingskamp gebracht (en stierf daar in de jaren 1980). De economie werd pas in 1986 onder het „New Economic Mechanism" voor de markt geopend. Tegenwoordig is Laos een van de armste landen van Azië, maar met een gestage groei — vooral door waterkracht (stuwdammen aan de Mekong), mijnbouw en toerisme.