De Revolutie (1953–1959)

In de jaren 1950 was Cuba onder dictator Fulgencio Batista een speelplaats van de Amerikaanse maffia: Havana was het Las Vegas van het Caribisch gebied — casino's, bordelen, luxueuze hotels. Meyer Lansky, Lucky Luciano en Frank Sinatra waren vaste gasten. Tegelijkertijd leefde de meerderheid van de Cubanen in bittere armoede: 40% was analfabeet, de kindersterfte was hoog, de landarbeiders zwoegden voor hongerlonen op de suikervelden.

De aanval op de Moncada-kazerne (1953)

Op 26 juli 1953 viel de jonge advocaat Fidel Castro met 160 rebellen de Moncada-kazerne in Santiago de Cuba aan — een wanhopige, slecht geplande poging om de opstand te ontketenen. De aanval mislukte, meer dan 60 rebellen werden gedood of gemarteld. Fidel werd gearresteerd en berecht. Zijn verdedigingsrede — „De geschiedenis zal mij vrijspreken" — werd het manifest van de revolutie.

De Granma en de Sierra Maestra (1956–1959)

Na zijn vrijlating ging Fidel in ballingschap naar Mexico, waar hij Ernesto „Che" Guevara ontmoette. Op 2 december 1956 landden 82 revolutionairen op de jacht Granma aan de zuidkust van Cuba — de meesten werden onmiddellijk gedood of gevangengenomen. Slechts 12 overleefden en vluchtten naar de Sierra Maestra, waaronder Fidel, Raúl Castro en Che Guevara.

Vanuit de Sierra voerden ze een driejarige guerrillaoorlog, die steeds meer aanhangers kreeg. Op 31 december 1958 bestormden Ches troepen Santa Clara, Camilo Cienfuegos nam Havana in, en Batista vluchtte met 300 miljoen dollar naar Santo Domingo. Op 1 januari 1959 kondigde Fidel Castro de overwinning van de revolutie aan.