Meiji-restauratie & Modernisering (1868–1912)
In 1853 dwongen Amerikaanse „Zwarte Schepen" onder Commodore Matthew Perry de opening van Japan — na 250 jaar isolatie. Het Tokugawa-shogunaat viel uiteen, en de jonge Keizer Meiji nam in 1868 de macht over. Wat volgde, was een van de meest verbazingwekkende transformaties in de wereldgeschiedenis.
Binnen slechts 44 jaar veranderde Japan van een feodale samoerai-staat in een moderne industriële macht:
- Afschaffing van de samoerai-klasse en het feodale systeem
- Moderne grondwet (1889, naar Pruisisch model)
- Spoorwegen, telegraaf, westers onderwijssysteem
- Industrialisatie naar Brits en Duits model
- Moderne leger (overwinning op China 1895, op Rusland 1905 — schok voor de westerse wereld)
Het motto van het Meiji-tijdperk: „Fukoku Kyōhei" (Rijke staat, sterk leger). Japan bestudeerde systematisch de beste systemen ter wereld en paste ze aan: Duits recht, Britse marine, Franse kunst, Amerikaanse educatie. Het resultaat was een unieke mix van westerse moderniteit en Japanse traditie, die het land tot op heden kenmerkt.
De keerzijde: De modernisering ging gepaard met agressief imperialisme — Korea werd in 1910 geannexeerd, Mantsjoerije bezet, en de weg naar de Tweede Wereldoorlog begon.
