Handwerk & Tradities

★★★ Carretas — De kleurrijke ossenkarren (UNESCO)

De beschilderde ossenkarren (Carretas) zijn Costa Rica's bekendste culturele symbool en sinds 2005 UNESCO-werelderfgoed. Oorspronkelijk in de 19e eeuw gebouwd als transportmiddel voor koffie, ontwikkelde het beschilderen van de karren zich tot een kunstvorm: elke regio had zijn eigen patroon, en de boeren wedijverden om de mooiste wagen.

Tegenwoordig zijn de Carretas vooral decoratief, maar de traditie leeft voort: In Sarchí, het centrum van de Carreta-productie (30 km ten noordwesten van San José), kun je de werkplaatsen bezoeken en zien hoe de wagens met minutieus handwerk worden beschilderd. De Fábrica de Carretas Eloy Alfaro is de oudste werkplaats — sinds 1923 in bedrijf. Voor de plaats staat de grootste Carreta ter wereld (Guinness-boek). Een miniatuur-Carreta als souvenir kost vanaf 5.000 CRC — het meest authentieke aandenken uit Costa Rica.

★★ Boruca-maskers

De Boruca zijn een van de weinige overgebleven inheemse volkeren van Costa Rica. Hun bekendste traditie is het Fiesta de los Diablitos (Feest van de Duiveltjes), dat elk jaar van 30 december tot 2 januari wordt gevierd: Een rituele strijd tussen „Diablitos" (de Boruca, uitgebeeld door handgesneden maskers) en de „Toro" (de Spaanse stier — symbool van de kolonisten). Aan het einde winnen altijd de Diablitos — een symbolische omkering van de geschiedenis.

De handgesneden en kleurrijk beschilderde Boruca-maskers van balsemhout zijn gewilde verzamelobjecten en kosten direct bij de snijder 20.000–100.000 CRC (35–170 USD), afhankelijk van grootte en inspanning. In souvenirwinkels in San José betaal je het drie- tot vijfvoudige. In de Boruca-gemeenschap (provincie Puntarenas, 4 uur ten zuidoosten van San José) kun je snijders aan het werk zien en maskers direct kopen.

★ Cimarrona-muziek

De Cimarrona is een traditioneel blaasorkest dat speelt bij feesten, stierengevechten (Tico-stierengevechten zijn bloedloos — de stier wordt niet verwond!) en religieuze feesten. De muziek is luid, vrolijk en aanstekelijk. In de landelijke regio's Guanacaste en de Centrale Vallei hoor je het vooral rond 15 september (Onafhankelijkheidsdag) en bij de „Fiestas Cívicas" (volksfeesten met stierenrennen, rodeo en dans).

Hedendaagse kunstscene

San José's kunstscene is klein, maar groeiend. De belangrijkste trefpunten:

• MADC (Museo de Arte y Diseño Contemporáneo): In de voormalige likeurfabriek, toont hedendaagse kunst uit heel Centraal-Amerika. Gratis toegang!
• Museo de Arte Costarricense (MACC): In de voormalige luchthaven-terminal in Parque La Sabana. De beste collectie Costa Ricaanse kunst van de koloniale tijd tot nu.
• Barrio Escalante: De creatieve hotspot: Galerijen, cafés, street art en gastronomie in oude herenhuizen. Elke eerste donderdag van de maand is er een „Gallery Walk" door de galeries van de stad.
• Street Art in San José: In de afgelopen jaren hebben kunstenaars de muren van de stad veroverd — vooral in Barrio Amón, Barrio Escalante en langs de Avenida Central. De muurschilderingen vertellen verhalen over natuur, inheemse cultuur en Pura Vida.