Thraciërs, Romeinen & Byzantium

Bulgarije behoort tot de oudste cultuurlandschappen van Europa. Archeologische vondsten tonen menselijke bewoning aan sinds meer dan 40.000 jaar. De neolithische revolutie bereikte de Balkan rond 6000 v.Chr. — de vondsten van Karanovo (bij Nova Zagora) documenteren een van de vroegste landbouwculturen van Europa.

De Thraciërs (2e millennium – 1e eeuw v.Chr.)

De Thraciërs waren het dominante volk van het oude Bulgarije — een krijgshaftig, kunstzinnig ruitervolk, dat door Homerus in de Ilias wordt genoemd en door de Grieken als „barbaars, maar dapper" werd beschreven. Hun goudsmeden produceerden meesterwerken die vandaag de dag in musea wereldwijd bewonderd worden: De goudschat van Panagyurishte (4e eeuw v.Chr.) en de goudschat van Varna (4600–4200 v.Chr. — het oudste bewerkte goud ter wereld!) getuigen van een hoogcultuur die de Grieken in sommige opzichten evenaarde.

De Thracische religie draaide om de Dionysos-cultus (Sabazios), vruchtbaarheidsrituelen en het geloof in een leven na de dood — vandaar de rijk uitgeruste grafheuvels, waarvan er meer dan 50.000 op Bulgaars grondgebied zijn geïdentificeerd. De mythe van Orpheus, de goddelijke zanger uit de Rhodopen, is van Thracische oorsprong en werd door de Grieken overgenomen.

Romeinse tijd (1e eeuw – 5e eeuw n.Chr.)

Vanaf 46 n.Chr. werd Thracië een Romeinse provincie. De Romeinen bouwden wegen, thermen en amfitheaters — veel daarvan zijn tot op heden bewaard gebleven. Serdica (Sofia), Philippopolis (Plovdiv) en Odessos (Varna) werden belangrijke steden. Keizer Diocletianus en Constantijn de Grote resideerden tijdelijk in Serdica. Constantijns beroemde uitspraak „Serdica is mijn Rome" toont het belang van de stad aan.

Byzantijnse Rijk

Na de val van het West-Romeinse Rijk werd Bulgarije onderdeel van het Byzantijnse Rijk — een periode die werd gekenmerkt door de culturele invloed van Constantinopel: Christendom, Griekse taal en Byzantijnse kunst vormden de Bulgaarse identiteit fundamenteel.